« يا أيُّها الّذينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللّهَ ذِكْراً كَثيراً و سَبِّحُوه بُكْرَةً و أصيلًا » .
« 1 » مقصود پروردگار از بيان ذكر توسط بندگانش ، توجّه آنان به اين نكته است كه آنان در محضر خدايند . در محضر خداوند بودن ؛ به اين معنى است كه هنگام انجام فرايض و واجبات ، تلاطمى درونى در آنان بهوجود آيد و در مواجهه با محرّمات نيز تلاطمى درونى براى اجتناب از گناه در آنان بهوجود آيد .
اين ذكر براى تقويت اراده خيلى مهم است و بديهى است ؛ انجام مأموريتى مانند مأموريت پيامبر ، خاتمالانيباء بودن نيازمند ارادهاى فولادى است . سير و سلوك معنوى و ريشهكنى رذيله نيز ارادهاى قوى و تحمّل ساليانى خون جگر خوردن را مىطلبد و براى كسب اين اراده نيازمند توسّل است و توسّل به حضرت حق از راه ذكر محقّق مىشود .
دعا و راز و نياز
دستورالعمل بعدى ، دعا و تضرّع به درگاه پروردگار است . از اينرو ، مىفرمايد :
« وَ تَبَتَّلْ إلَيهِ تَبْتيلًا »
« 2 » اى فرستادهى خدا ! دعا بخوان . انسان بدون دعا نمىتواند در كارش موفّق شود . گاهى با يك استغاثه و تضرّع و خدا خدا گفتن ، خدا هم حقيقتاً به يارى بندهاش مىشتابد و از او دستگيرى مىكند
بالاتر از همهى عبادات ، دعا و راز و نياز با خداوند است . از اينرو ، در روايات مىخوانيم :
هامش
( 1 ) - احزاب / 42 - 41 : « اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، خدا را ياد كنيد يادى بسيار . و صبح و شام او را به پاكى بستاييد . »
( 2 ) - مزّمّل / 4 « و تنها به او بپرداز »