ذكر
دستورالعمل بعدى براى پيامبر اكرم ( ص ) به استناد آيهى شريفهى
« وَاذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ وَ تَبَتَّلْ إلَيْهِ تَبْتيلًا » ؛
« 1 » ذكر است كه خود سه قسم دارد .
لفظى
به ياد داشتن خداوند تبارك و تعالى داراى آثار ، خيرات و بركاتى غيرقابل شمارش است . يكى از روشهاى به ياد داشتن حضرت حق ، ذكر لفظى است . به بزرگى ياد كردن پروردگار ، آدمى را به ياد عظمت و جبروت خداوند مىاندازد و از لغزشها و عصيان او از اوامر الهى باز مىدارد . از اينرو ، هر انسان مؤمنى بايد به فراخور حال خويش و به نسبت اراده و معرفتش ، ذكرى از اذكار را براى خود برگزيند . مقصود از ذكر گفتن دست كشيدن از امور زندگى و رو به قبله نشستن و فقط اذكارى را بر زبان جارى كردن نيست ؛ بلكه در هر حال انسان مىتواند از ياد خدا غافل نباشد . چنان كه در قرآن مىفرمايد :
« قُل إنَّ صَلاتي وَ نُسُكي وَ مَحْيايَ وَ مَماتي للّهِ رَبِّ الْعالَمينَ » .
« 2 » به عنوان مثال ، ذكرى را همواره در همه حال - چه هنگام كار ، چه هنگام رانندگى و پيمودن مسير ، چه قبل از خواب و چه هنگام بيدارى - بر زبان داشته باشيم ؛ مثلًا اگر در محفلى امكان زمزمه كردن ذكرى را دارد ، بهجاى سخنان نامربوط و لغو ، آن ذكر را زمزمه كنيم .
هامش
( 1 ) - مزّمّل / 8 : « و نام پروردگار خود را ياد كن و تنها به او بپرداز . »
( 2 ) - انعام / 162 : « بگو در حقيقت نماز من و [ ساير ] عبادات من و زندگى و مرگ من ، براى خدا ، پروردگار جهانيان است . »