مثلًا در پياده روها بساط پهن كند ؟ يا نقطه حساسى از پاركها را تصرف كرده ، چادر بزند و آنجا بخوابد ؟ آيا مىتواند در پياده روئى كه براى عبور عابر پياده است با موتور و دوچرخه رفت و آمد كند ؟ و . . .
همه فقها مى گويند در صورت مزاحمت ، چنين استفاده اى جايز نيست . صاحب جواهر ( ره ) ادعاى شهرت هم مىكند كه اگر كسى مثلًا در خيابان ، پياده رو و . . . نشسته است و اتفاقاً ماشين يا عابرى با او تصادف كرد و به او خسارتى وارد آورد ، ضمان ضرر با قاعد است يعنى با كسى است كه در پياده رو و خيابان بساط پهن كرده است زيرا آنجا كه جاى نشستن نيست و لذا اگر عابر پياده با بساط دستفروش در پياده رو تصادف كرد و خسارتى به او وارد ساخت ، ضامن آن نمى باشد . اما اگر مزاحمت ايجاد نكند ، براى مثال الان كه ما در مسجد درس مى خوانيم ، مزاحم نماز نيستيم يا در پياده روى بسيار خلوت نشستن ، مزاحمت ندارد و يا اينكه نيمه شب كه ماشين در خيابان نيست ، در خيابان راه رفتن ، مزاحم اتومبيل ها نمى باشد . در اين صورت فقها مى فرمايند اين گونه استفاده ها اشكالى ندارد . صاحب جواهر و بسيارى از فقها چون ابن حمزه ، شيخ ، شهيد اول و ثانى ، علامه و . . . ادعاى اجماع نيز مى كنند . بنابراين ملاك مزاحمت و عدم مزاحمت در اماكن عمومى شرط است و شايد بتوان گفت : وقف اماكن عمومى « لا به شرط » است نه « به شرط لا » . يعنى براى جهن خاصى وضع شده اما در صورت عدم مزاحمت اينطور نيست كه كار ديگر در آن جايز نباشد .
علاوه بر اجماع صاحب جواهر و ديگران ، رواياتى
احكام اقتصادى اسلام در مورد زمين (فارسى) — صفحة 90
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٩٠