آن را ياد آور شدم ، حضرت فرمودند : آن جائى كه در عهد پيامبر اكرم ( ص ) مسجد بوده ، مكروه است و اينجا چون جزء مسجد موجود در عهد پيامبر ( ص ) نبوده است ، اشكالى نداشته و مكروه نيست .
وسائل روايت ذيل را نقل مىكند كه از نظر سند چون بعضى از رجال آن مشخص نيستند ، مرسله است .
« قال ابو عبد الله عليه السلام : جنبوا مساجدكم البيع و الشراء و المجانبين و الصبيان و الاحكام و الضالة و الحدود و رفع الصوت « 1 » » .
يعنى خريد و فروش ، رفت و آمد ديوانگان و اطفال ، قضاوت ، اعلام گمشده ، جارى ساختن حدود و بالا بردن صدا را از مساجد خود ، دور نگهداريد .
هر چند در روايت لفظ « جنبوا » آمده ، لكن آنچه مسلم است ، اينكه همه اينها جايز است . زيرا مى بينيم كه در زمان پيامبر ( ص ) و در زمان ائمه طاهرين عليهم السلام در مساجد تعليم و تعلم هم بوده و در همه اين دوران به شرط عدم مزاحمت در كوچه و خيابان هم بيع و شراء مى كرده اند و يا در مسجد مى خوابيدند و . . .
فرع سوم از اين بحث اين است كه آيا زيادى بر احتياج هم مى توان از اين اماكن عمومى استفاده كرد ؟ مثلًا در مسجد ، كسى چهار جا را تصرف كند براى اينكه هنگام نماز آنها را بفروشد و يا در پارك همينطور و . . . بايد گفت : نه ! چون بر اين مطلب نه از روايات و نه از سيره عملى دليلى داريم و عدم الدليل ، دليل العدم و استصحاب عدم ايجاد حق ، جارى است .
هامش
( 1 ) باب 27 ابواب احكام مساجد جلد 3 وسائل الشيعه صفحه ى 507 .