روايت مى فرمايد :
« فهو لرسول الله و للامام بعده يضعه حيث يشاء . »
اينكه اختيار مصرف با ولى مسلمين است ، بيانگر اين مطلب مى باشد كه يتامى و . . . بيان مصرف است نه بيان ملكيت . يعنى چنانچه ولى مسلمين و دولت اسلامى صلاح بداند ، بدانها مىدهد و چنانچه صلاح نداند ، آنها حقى ندارند . كما اينكه پيامبر همه ى فىء ( اراضى بنى نضير ) را به مهاجرين واگذار كردند و انصار را از آن بهره اى ندادند . خلاصه بر حسب صلاحديد و اقتضائات است كه فىء مصرف مىشود . گاهى شرائط اقتضاى آن دارد كه به فقرا پرداخت شود ، يا مسجدى بنا شود و يا اينكه صرف مسائل نظامى و جبهه جنگ گردد يا بمؤلفة قلوبهم برسد .
قسم ديگرى از اراضى محياة بالعرض ، « اراضي مفتوحة العنوه » يا « خراجيه » است .
اراضى مفتوح العنوه :
اين اراضى زمينهائى مى باشد كه دولت اسلامى بوسيله جنگ و لشكر كشى بر آن مسلط گشته است بر خلاف اراضى فىء كه بدون جنگ و خونريزى تحت سلطه اسلام قرار گرفته است . بلى گاهى همان اراضى مفتوح العنوه ، به علت مصالحه دولت اسلامى و كفار ، اراضى صلح و گاهى اراضى فىء ناميده مىشود چنان كه اشاره شد .
اما حكم اراضى مفتوح العنوه نظير اراضى عراق و بسيارى از شهرهاى ايران از جمله اراضى همدان ، اصفهان و . . . در فقه اسلام چيست ؟
آن قسم از اراضى مفتوح العنوه كه توسط دولت