اگر زارعى تنبلى كند و علف هرزه را نگيرد ، يا علف هرزه را بگيرد ، ولى مواظبت از آب و تغذيهء دانه نكند ، بعد بگويد كه خدا رحيم است و توكل بر خدا كردم و انشاءالله امسال احتياج به كسى پيدا نمىكنم يا امسال دخترم را از درآمد محصول شوهر مىدهم ، به او مىگويند : احمق !
اگر كسى گندم بكارد ، و بخواهد ميوه بردارد ، يا جو بكارد و بخواهد گندم بردارد ، يا با توكل بر خدا ، علف هرزه بكارد و بخواهد جو و گندم بردارد ، معلوم است كه كارش ديوانگى است .
قضيهاى از لقمان نقل مىكنند كه براى بحث ما بسيار ارزنده است . او در ابتدا برده بود و بعد آزاد شد و براى همين هم مورد شك است كه آيا پيغمبر بوده است يا نه ؟ اگر پيغمبر باشد ، بايد هيچ نقصى نداشته باشد . مثلًا يك پيامبر اگر قبل از پيامبريش و قبل از بلوغش چيزى از كسى دزديده باشد ، يا قبل از بلوغش گناه كرده باشد ، معلوم است كه او نمىتواند پيغمبر باشد .
به هر حال ، قرآن مىگويد كه او دانا بوده است دانايى او پيش خداوند به اندازهاى اهميت داشت كه سورهاى به نام سورهء لقمان در قرآن نازل فرموده است . درباره لقمان نقل مىكند : وقتى كه برده بود ، آدم احمقى او را خريده بود . لقمان پيش اين احمق آمد و ديد نماز نمىخواند ؛ چون فريضهء نماز در همهء اديان وجود داشت . از وقتى حضرت آدم روى كرهء زمين آمد ، نماز بود و تا روز قيامت هم هست . البته طرز نماز خواندن تفاوت داشته ، ولى به هر حال ، نماز و رابطهء با خدا در دل شب و نماز واجب و نماز مستحب وجود داشته است . به همين جهت هم در قرآن شريف راجع به پيامبران ، زياد آمده كه امر به نماز مىكردند و خودشان هم خيلى نماز مىخواندند . حضرت عيسى وقتى كه در گهواره صحبت كرد ، گفت :
انّي عَبْدُاللهِ اتانِيَ الْكِتابَ وَ جَعَلَني نَبِيَّا وَ اوْصانِي بِالصَّلوةِ وَ الزَّكاةِ ما دُمْتُ
اخلاق و خودسازى در مكتب قرآن و اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 223
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص٢٢٣