بفريبد .
انَّما سُلْطانُهُ عَلَي الَّذينَ يَتَوَلَّوْنَهُ
« 1 » فريب شيطان براى كسى است كه فضيلت توكل نداشته باشد .
از طرفى وعدهء خدا در قرآن است كه اگر ما توكل بر او كنيم ، دست عنايشت روى سر ماست و مشكلات و گرفتاريهاى ما اصلاح مىشود . خدا مىفرمايد :
وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَي اللهِ فَهُو حَسْبُهُ
« 2 » هر كسى توكل بر خدا كند ، پروردگار عالم او را بس است ؛ يعنى ديگر احتياج به كمك كسى ندارد . كمككنندهء او خداست و فضيلت توكل به فرياد او خواهد رسيد . قرآن راجع به توكل خيلى صحبت كرده است . به اندازهاى كه مىتوانيم بگوييم در ميان فضايل بيش از همه روى توكل پافشارى شده است .
قرآن دربارهء توكل خيلى صحبت و سفارش كرده است كه همهء ما بايد در هر حال توكل داشته باشيم . توكل دو معنا دارد : يك معنا براى خواص انسانهاست كه انشاءالله بعداً دربارهاش صحبت مىكنم . معناى ديگر توكل كه براى همه است ، اين است كه انسان بايد در اين دنيا تسبيب اسباب كند . بعد از آنكه تسبيب اسباب كرد ، در بن بستهايى كه دست خودش نيست ، در اينجا توكل مىكند بر خدا . نظير اينكه شما مىخواهيد كارى انجام دهيد و وكيل مىگيريد . وكيل به شما مىگويد : خودت برو كارها را انجام بده . اما آنجا كه گره پديدار شد ، من آن را باز مىكنم . اين آقا كارها را انجام مىدهد و نوبت مىرسد به گره و مشكل كه نمىتواند آن را حل كند . در اينجا به وكيل مراجعه مىكند و وكيل گره و مشكل را بررسى مىكند . ما مىگوييم كه فلانى وكيل گرفته
هامش
( 1 ) - نحل / 100 .
( 2 ) - طلاق / 3 .