هم هستيم . جاى خدا را ، عرش خدا را داديم به ديگرى ، داديم به كس ديگرى ، داديم به چيز ديگرى ، و حيف كه اينها را سرسرى از او مىگذريم ، يعنى شايد شما و من بيش از هزار مرتبه در قرآن اين « الم اعهد اليكم يا بنيآدم ان لا تعبدوا الشيطان انّه لكم عدوٌ مبين » ( يس - 60 ) را خواندهايم . توجه به معنايش هم كردهايم ، شايد بعضى اوقات ناراحت هم شدهايم ، اما بالاخره از آن گذشتيم ، درد را شناختيم ، درمان كرديم ، شايد بيش از هزار مرتبه كم و زياد ( آيه ) ديديم ، خوانديم ، گفتيم ، شنيديم اما سرسرى از آن گذشتيم ، نمىشود گفت اين گونه آيات از متشابهات است ، اين گونه آيات از محكمات است . علماى علم اخلاق كه گفتند ، هر چه گفتند ، اما قرآن را كه نمىشود هر چه گفت گفت ، قرآن مىگويد اگر كسى هوى و هوس بر دلش مسلط باشد مشرك است . قرآن مىگويد اگر شيطان بر دل كسى مسلط باشد مشرك است . حالا البته مراد قرآن شرك عملى است ، شرك اخلاقى است ، شرك خفى است ، نه شرك جلى ، بطوريكه ضرر به اعتقاد بزند . او را نجس نكند . او را از وجههء اسلام بيرون كند . اما مسلمان واقعى ، آن هم نيست ، كه بهترين عبارتها همين عبارتى است كه امسال زياد به كار برديم شرك اخلاقى و عملى است و اتفاقاً در
اخلاق در توحيد (فارسى) — صفحة 148
مساهمون: الشيخ حسين المظاهري
ص١٤٨