ريخته مىشود و با خدمت كردن به خلق خدا ، محبتش در دلها ريخته مىشود و در ميان مردم وجيهه مىشود يا براى اينكه براى دنيايش از نظر دنيايش در مضيقه نباشد ، از نظر دنيايش در سعه نباشد ، به زيارت حضرت رضا مى رود و زيارت مى خواند . و بعد از زيارت هم براى دنيايش دعا مىكند . عمل اين فرد صحيح است اما محرك او دنيا بوده است ، زيارت رفته و در زيارتش آلودگى نبوده است . فقط براى اظهار ارادت به مقام ولايت ، فقط براى خدا و افرادى كه وابسته به خدا هستند بوده و در آن جا اشكالاتى نبوده است ، اما زيارت رفته براى اينكه در سعه واقع بشود . دنياى آبادى پيدا بكند . زبان گويايى پيدا بكند . اين قسم عبادات ، پست ترين عبادات است . يعنى همين مقدار كه محرك پست است ، عبادت هم به همان اندازه پست مىشود . به همان اندازه كه پروردگار عالم مى فرمايد اين دنياى به معناى عام به اندازه بال مگسى پيش من ارزش ندارد ، عبادت هم همان رنگ را مى گيرد . اين عبادت صحيح است و ممكن است پروردگار عالم همان دنيا را هم به او عنايت كند . پروردگار عالم به آن عبادت ثواب هم مىدهد . ممكن
است همان عبادت موجب بهشتش هم بشود ، اما چون محرك دنياى به معناى عامّ بوده است ، ارزش اين عبادت به اندازه همان دنياست . به مقدار آن دنيايى است كه امير المومنين ( ع ) در نهج البلاغه مى فرمايد : « اين دنيا ى شما پيش من مثل يك استخوان پوك دست يك آدم خوره اى است ، مگر اين كه اين دنيا سبب بشود براى خدا حقى را اثبات كنم يا باطلى را از بين ببرم . » « 1 » حضرا امام ( ره ) در كتاب اسرار الصلاة وقتى كه در اين گونه حرفها منغمر مى شوند ، مى فرمايند : « اف باد بر آن كسى كه توفيق نماز شب پيدا كند ، بلند شود براى نماز و در آن وقت پروردگار عالم را قسم بدهد « اسماء الحسنى » يعنى توسل به اهل بيت كند ، اما داعى او ، محرك او دنيا باشد ؛ اف بر اين » .
اين حرفها براى ما سنگين است اين طور چيزها ، اين طور گفتارها ، اين طور افكار
هامش
( 1 ) - قال ( ع ) : وَ اللهِ لَدُنياكُك هذه اهوَنُ فى عينى من عِراقِ خِنزيرٍ ؛ يعنى به خدا قسم دنياى شما ، اين دنيايى كه در آن زيست مى كنيد در چشم من از رگ درون شكم خوك كه در دست فردى مبتلا به جزام باشد ، خوارتر و پست تر است . ( نهج البلاغه ، حكمت 236 )