لِلعبادَةِ فَعَبدتُكَ » « 1 » ؛ يعنى تو را عبادت نمى كنم براى اينكه جهنم نروم . محرك من ( خوف ) نيست . عبادت نمى كنم براى اينكه بهشت بروم . محرك من ( رجاء ) نيست محرك من فقط تويى .
رسيدن به مقامى كه هيچ چيز انسان را حركت ندهد جز خدا ، هيچ انگيزه اى در مغز او ، در اراده تو نفوذ نداشته باشد جز خدا ، مختص به اهل بيت ( ع ) است يا افرادى كه واقعاً به مقام مخلص رسيده باشند . مخلص هم معلوم نيست بتواند چنين ادعايى بكند .
اگر كسى در جلسه ما باشد كه در جهل مركب نباشد و بتواند بگويد : « ما عَبَدتُكَ خَوفاً مِن نارِكَ وَ لا طَمَعاً فى جَنَّتِكَ بَل وَجَدتُكَ اهلً لِلعبادَةِ فَعَبدتُكَ » بايد بداند كه راه را خيلى پيموده است . بداند به مقام والايى رسيده است .
منازل هفتگانه
در هر صورت داعيه و محرك يكى از هفت چيز است كه علماى علم اخلاق اسم آن را « هفت منزل » گذاشته اند . اين همان چيزى است كه درباره عطار مى گويند و فكر مى كنم كه غلّو كرده اند :
هفت شهر عشق را عطار گشت ما هنوز اندر خم يك كوچه ايم
منزل اول : دنيا
انگيزه اول براى عمل ، دنياست . دنياى به معناى عام . مثلًا كسى نماز اول وقت بخواند براى اينكه در دنيا وجاهت پيدا كند . چون در روايات مى خوانيم كه اگر كسى نماز بخواند ، نماز اول وقت بخواند و به نماز اهميت بدهد ، نماز او را دعا مىكند و محبت او در دلها
هامش
( 1 ) - محمد باقر مجلسى ، بحارالانوار ، ج 41 ، ص 14