اما درباره جهنم در دعاى كميل اميرالمؤمنين ( ع ) آمده : « امْ كَيْفَ يَتَقَلْقَلُ بَيْنَ اطْباقِها » « 1 » على كل حال ، مثل اينكه از قرآن و روايات اهلبيت ( ع ) به خوبى استفاده مىشود كه بهشت و جهنم داراى مراتبى است « 2 » و هر كس به اندازه درجهاش و به اندازه عملش در اين دنيا ، بهشتى يا جهنمى مىشود . لذا درباره فضيلت قرآن ، رواياتى داريم كه روز قيامت ، به آنهايى كه با قرآن سروكار دارند ، خطاب مىشود : « اقْرَأ وَ ارْقَ » « 3 » به اندازهاى كه قرآن خواندهاى بالا برو . نظير آسانسور كه در اينجا آسانسورش مادى و در آنجا معنوى است به اندازهاى كه سروكار با قرآن داشتى درجه بگير .
چيزى كه نبايد فراموش كنيم اين است كه در بهشت ، هر كس مرتبه دوم را دارد مرتبه اول را هم داراست . مقام جمعالجمعى است . هر كس كه مرتبه سوم را دارد ، مرتبه اول و دوم را هم دارد و كسى كه در مرتبه اعلى عليين هست همه مراتب را دارد . اما كسى كه مرتبه اول را دارد ، ديگر مرتبه دوم را نمىبيند . روايات هم فرموده ، در بهشت آنهايى كه بالاترند ، پائينترها را مىبينند ، اما آنها كه مقام پائينترين دارند ، بالاترها را نمىبينند . اگر چه از روايات استفاده مىشود علت اين كه پائينترها مقام بالاترها را نمىبينند براى اين است كه غم و غصه نخورند ، ولى حرف بالاتر از اينهاست .
لذا آنكه پيش امام حسين ( ع ) است و « في شُغُلٍ فاكِهونَ » يكى از مراتب است
هامش
( 1 ) - ترجمه : چگونه مضطرب بين طبقات جهنم باشد ؟ !
( 2 ) - عَن ابى عَبْدِالله ( ع ) قالَ : لا تَقُولُوا جَنَّة واحِدَة انَّ الله عَزَّوَجَلَّ يقُولُ : دَرَجاتٌ بَعْضُها فَوْقَ بَعْض ( بحارالانوار ، ج 8 ، ص 198 ) امام صادق ( ع ) فرمودند : نگوييد يك بهشت است ، خداى تعالى فرموده ، درجاتى هست بعضى از آن برتر از بعضى ديگر است . ( بر روى هم درجاتى است )
( 3 ) - عَنْ عَلى بنِ الحُسَين عليهما السلام عَلَيكَ بِالْقُرانِ ، فَانَّ الله خَلَقَ الجَنَّة وَ جَعَلَ دَرَجاتَها عَلى قَدر آياتِ القرانِ فَمَنْ قَرَأَ القُرْانَ قالَ لَهُ : اقْرَا وَ ارْقَ وَ مَنْ دَخَلَ مِنْهُم الجَنَّة لَم يكُن فِى الجَنَّة اعلى دَرَجَة مِنْهُ ما خَلَا انَّبيونَ وَ الصّديقُونَ . حضرت امام زينالعابدين ( ع ) فرمودند : بر تو باد به قرآن ( خواندن ) ، تحقيقاً خداى تعالى بهشت را خلق فرمود و درجاتش را به اندازه آيات قرآن قرار داد ، پس كسى كه قرآن را خواند به او گفته مىشود : بخوان و بالا رو و كسانى هستند از آنهايى ( مؤمنين قرآن خوان ) كه داخل بهشت مىشوند . درجهاى بالاتر از آن نيست مگر براى انبياء و صديقان . ( بحارالانوار ، ج 8 ، ص 133 ) .