دو هم يكى است ، يعنى عالم مهذب . آنكه در اسلام اهميت دارد ، عالم مهذب و متقى است و از جمله جاهايى كه در قرآن شريف به علم و تقوى ارج نهاده است اينجاست كه مىفرمايد : انطاكيه تا موقعى كه در آن پيامبر نبود يك ده بود ، اما وقتى كه دو سه پيامبر آمد ، ديگر اين ده نيست بايد شهر به او اطلاق شود و انصافاً اين يكى از جالبترين برخوردهاست كه شهر بزرگى را كه با علم و تقوى مزين نيست ده مىداند ولى وقتى وجود عالم الهى در آنجا وارد مىشود آن را شهر مىخواند .
خلاصه اينكه اسلام مايل است مسلمان ، عالم و خود ساخته باشد . دليلش هم اين است كه ، اين دو نمىگذارند او زير بار غير خدا رود . معمولًا اين استثمارگرها وقتى بخواهند مملكتى را استثمار كنند ، اول علم را از آنجا ميگيرند ، يعنى فرهنگ استعمارى برايشان مىآورند . وقتى فرهنگ استعمارى آمد و جا افتاد و علم را از آنها گرفتند ، ديگر همه چيز را از آنها مىگيرند و به تاراج مىبرند . عالم زير بار نمىرود . اسلام آمده است براى اينكه غلها را بردارد ، استثمار و استعمار را از بين ببرد و آدم بسازد اما آدم جاهل معمولًا گول مىخورد . اين علم اگر همراه با تقوى باشد خوب است
« انَّ اكْرَمَكُمْ عِندَاللهِ اتْقيكُمْ انَّ اللهَ عَليمٌ خَبيرٌ
« 1 » »
اگر چه او هم وقتى مسئوليتى بپذيرد و جاهل باشد از عهده بر نمىآيد . و چنانچه در صحنه اجتماع بيايد معمولًا خوارج نهروان از كار در مىآيد . خوارج نهروان متقى بودند ، آدمهاى نماز شب خوان بودند ، مقيد به اموال مردم بودند و حتى مىنويسند روزى يكى از آنها دانه خرماى نرسيدهاى را كه از درخت افتاده بود ، خورد ، مىخواستند او را بكشند كه چرا به مال مردم تجاوز كردى . زمزمه قرآنشان شهر را گرفته بود اما علم نداشتند « 2 » .
اميرالمؤمنين ( ع ) مىفرمايد : قَصَمَ ظَهْري عالِمٌ مُتَهَتِّكٌ و جاهِلٌ
هامش
( 1 ) - سوره حجرات آيه 13 گرامىترين شما نزد خداوند با تقوىترين شماست و خدا از حال شما كاملًا آگاهست .
( 2 ) - در كتاب وقعة صفين : ( تأليف نصربن مزاحم المنقرى متوفى سنه 212 ه - . ق ) جريان خوارج و روحيات اخلاقى آنها و برخوردهايى كه با مولىالموحدين امام المتقين علىبنابيطلاب صلواتالله عليه داشتهاند ، بطور مشروح بيان شده و با مطالعه آن مىتوان خطرات كجانديشى و تمرد از امام ( ع ) و جاهل متنسك بودن را به خوبى درك كرد . ( جزء 8 از ص 497 تا 559 ) .