پاى استدلاليان چوبين بود * پاى چوبين سخت بى تمكين بود
مداومت بر عبادت و پرستش پروردگار متعال ، حالتى كه در مواقع خطر و در تنگناها براى انسان پديدار مىشود را دائمى مىكند . كسى كه دائماً خداى تعالى را مسبّب الاسباب بداند و بيابد ، از روى اخلاص او را مىخواند و توحيد افعالى در عمق جان او رسوخ مىكند و واقعاً مىبيند كه تنها مؤثر در اين جهان ، آفرينندهء يكتا است .
مرتبهء سوّم ؛ توكّل أخصّ الخواص
مرتبهء سوّم توكّل ؛ توكّل أخصّ الخواص است . در اين مرتبه ، آدمى به مقام تسليم و رضا در مقابل مقدّرات ، اوامر و نواهى الهى مىرسد . به عبارت ديگر هم در امور تكوينى و هم در امور تشريعى و قوانين ، تسليم محض ارادهء الهى مىشود . رسيدن به اين مقام دشوار است و نياز به تمرين و ممارست علمى و عملى دارد .
امام صادق ( ع ) از قول پدر بزرگوار خود و آن حضرت از قول اميرالمؤمنين ( ع ) نقل فرمودهاند :
« الْإِيمَانُ لَهُ أَرْكَانٌ أَرْبَعَةٌ التَّوَكُّلُ عَلَي اللَّهِ وَ تَفْوِيضُ الْأَمْرِ إِلَى اللَّهِ وَ الرِّضَا بِقَضَاءِ اللَّهِ وَ التَّسْلِيمُ لِأَمْرِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ » « 1 »
بنابر فرمايش مولاى متقيّان حضرت على ( ع ) ، ايمان داراى چهار ستون و يا چهار ركن است و بدون حتّى يكى از آن اركان ، ناقص مىشود .
ركن اوّل آن است كه پناه انسان در زندگى خداى سبحان باشد و به هيچ موجود ديگرى به غير از او تكيه نكند .
ركن دوّم اينكه آدمى امورات خود را به خداوند متعال واگذار نمايد .
هامش
( 1 ) . الكافى ، ج 2 ، ص 47