و به عنوان كيفر يا پاداش نيست تا گفته شود آن كيفرها و پاداشها با آن اعمال موقّت دنيايى تناسب ندارد و خلود در جهنّم با اعمال زشت موقّت - كه حدّ بالاى آن مثلًا در يك دوره عُمر صد ساله است - متناسب نيست .
البته « توبه » در اين دنيا و « مغفرت » و « شفاعت » در آخرت براى كسانى كه لياقت دارند و با دست خود اين شايستگىها را از بين نبردهاند ، باعث رهايى گناهكاران مىشود و به عبارت ديگر ميان انسان و آتش فاصله مىاندازد و بلكه از قرآن شريف استفاده مىشود كه « توبهء » انسان و « مغفرت » خداوند و « شفاعت » اهل بيت ( ع ) ، آتش و نقمتهاى آن را نابود مىكند :
الّا مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَملَ عَمَلًا صالحاً فَاولئكَ يُبَدّلُ اللهُ سَيّئاتهمْ حَسَناتٍ
« 1 » مگر كسانى كه توبه كنند و ايمان آورند و عمل صالح انجام دهند كه خداوند گناهان آنان را به نيكىها تبديل مىكند .
همچنانكه از قرآن كريم استفاده مىشود كه بعضى اعمال نيز ، نعمتهاى بهشتى را نابود مىكند و در حقيقت حسنه را به سيّئه تبديل مىنمايد :
لا تُبْطلُوا صَدَقاتكُمْ بالْمَنّ وَ الأذى كالَّذى يُنْفقُ مالَهُ رئاءَ النّاس وَ لا يُؤْمنُ بالله وَ الْيَومِ الآخر
« 2 » بخششهاى خود را با منّت و آزار باطل نكنيد مانند كسى كه مال خود را براى نشان دادن به مردم انفاق مىكند و به خدا و روز قيامت ايمان نمىآورد .
وَ مَنْ يَرْتَدِدْ منْكُمْ عَنْ دينِهِ فَيَمُتْ وَ هُوَ كافرٌ فَاولئكَ حَبِطَتْ
هامش
( 1 ) فرقان / 70
( 2 ) بقره / 264