فصل سى و هشتم : ميزان اعمال
در قرآن شريف و روايات اهل بيت عليهم السلام از ميزان اعمال يعنى وسيلهء سنجش اعمال انسانها در روز قيامت مكرّراً ياد شده است :
« وَ نَضَعُ الْمَوازينَ الْقِسْطَ لِيَومِ الْقِيامَةِ فَلا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً » .
« 1 » « ما ترازوى عدل را در روز قيامت بر پا مىكنيم پس به هيچ كس كمترين ستمى نمىشود » .
« فَامَّا مَنْ ثَقُلَتْ مَوازينُهُ فَهُوَ فى عيشَةٍ راضِيَةٍ وَ امَّا مَنْ خَفَّتْ مَوازينُهُ فَامُّهُ هاوِيَةٌ » .
« 2 » « امّا كسى كه ترازوى اعمالش سنگين است در يك زندگى خشنود كنندهاى خواهد بود امّا كسى كه ترازوهايش سبك است پناهگاهش دوزخ است » .
معلوم است كه « ميزان » هر چيزى بايد مناسب با آن چيز باشد . « ميزان » براى سنجش امور مادّى ، ترازوست ، « ميزان » براى سنجش علوم ، منطق و انديشه است و « ميزان » براى سنجش معنويّات هم فضائل است ، بنابراين بايد ميزان در روز قيامت انبياء و اوصيا عليهم السلام باشند كه فضائل مجسَّم در ميان آدميان هستند .
مراد از سبكى و سنگينى اعمال نيز بايد ايمان ، خُلقيّات ، نيّات ، خلوص و تقواى افراد باشد همانگونه كه در روايات متعدّد سبكى و سنگينى به همين مضمون ، تفسير شده است .
بنابراين ، كسى كه به دستورات خداوند عمل نمىكند و به اندازهء قدرت خويش به همنوعان خود كمك و رسيدگى نمىنمايد و در هوسهاى زودگذر فرو مىرود و در حقيقت عملًا آخرت را فراموش و حتّى تكذيب مىكند ، طبيعى است كه با انبياء و اوصياء عليهم السلام تناسبى ندارد و اعمال وى در ترازوى روز قيامت ، وزنى نخواهد داشت .
هامش
( 1 ) - انبياء / 47 .
( 2 ) - قارعه / 9 - 6 .