« يا ايُّهَا الَّذينَ امَنُوا اطيعُوا اللَّهَ وَ اطيعُوا الرَّسُولَ وَ اوُلِى الْامْرِ مِنْكُمْ فَانْ تَنازَعْتُمْ فى شَىءٍ فَرُدُّوهُ الَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ انْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْيَومِ الْاخِرِ ذلِكَ خَيْرٌ وَ احْسَنُ تَأْويلًا » .
« 1 » « اى كسانى كه ايمان آوردهايد اطاعت كنيد خدا را و اطاعت كنيد پيامبر خدا و اولياى امر خود را و هر گاه در چيزى نزاع داشتيد آن را به خدا و پيامبر بازگردانيد اگر به خدا و روز رستاخيز ايمان داريد اين ( كار ) براى شما بهتر ، و عاقبت و پايانش نيكوتر است » .
نكتهء مهمّ اين بحث اين است كه امامت ، مختصّ به تشريع نيست ، بلكه جهان هستى از اتم گرفته تا كهكشانها ، همه داراى امامت و محور و مركز هستند . هرگز نمىتوان تعداد اتمهاى يك انگشت را شماره كرد ، ولى آن اتمها داراى محورى به نام « پروتون » هستند كه الكترونهاى آن اتم دور آن حركت مىكنند . مىدانيم كه تاكنون بيش از يك ميليارد منظومهء شمسى كشف شده است ولى ناگفته پيداست كه آنچه تاكنون كشف شده ، قطرهاى از درياى جهان هستى است و همهء منظومهها داراى محور هستند . با اين حال آيا يقين نمىكنيم كه جهان هستى داراى مركز و محور است ؟ آيا قاعدهء لطف ، قاعدهء حكمت و قاعدهء لزوم فيض دلالت نمىكند بر اينكه بايد امامى در عالم تكوين باشد تا جهان هستى را هدايت كند ؟ به يقين جواب مثبت است :
« وَ جَعَلْناهُمْ ائِمَّةً يَهْدُونَ بِامْرِنا » .
« 2 » « و ايشان را پيشوايانى قرار داديم كه به فرمان ما ( مردم را ) هدايت مىكردند » .
فصل هجدهم : ابزار امامان براى هدايت انسانها
در بحث نبوّت گفتيم كه انبياء و اوصياى آنان ابزارى را براى هدايت انسانها لازم دارند و قاعدهء لطف ، قاعدهء حكمت و قاعدهء لزوم فيض دلالت مىكند بر اينكه خداوند متعال - كه فيّاض مطلق است - اين ابزارها را به آنان عنايت فرموده است . اين ابزارها - همانگونه كه گفتيم - علم ، معجزه ، عصمت ، مقام اعلاى تهذيب نفس و مقام والاى تحليه و اتّصاف به مطلق فضائل است .
هامش
( 1 ) - نساء / 59 .
( 2 ) - انبياء / 73 .