اصل چهارم : امامت
فصل شانزدهم : اثبات امامت
در اعتقاد شيعه ، چهارمين اصل از اصول دين « امامت » است ، زيرا شيعه مدّعى است كه امامت ، ادامهء نبوّت است و امام بايد از طرف خداى متعال تعيين شود و هيچ كس حتّى پيامبر حقّ ندارد كسى را به امامت و ولايت منصوب كند مگر آنكه به اذن خداوند متعال باشد . پيامبر گرامى صلى الله عليه و آله و سلم بارها به اين مطلب تصريح فرمودهاند ، از جمله در جريان غدير خم فرمودند : « اين جبرييل است كه از طرف خداى متعال به من امر مىكند كه على بن ابيطالب عليه السلام را به امامت نصب كنم » . « 1 » در تاريخ مىخوانيم هنگامى كه پيامبر ، اسلام را به قبيلهء بنى كِلاب معرّفى كردند ، آنها گفتند :
با تو بيعت مىكنيم به شرط آنكه حكومت بعد از تو در بين ما باشد ، پيامبر در پاسخ فرمودند :
« الْامْرُ لِلّهِ فَانْ شاءَ كانَ فيكُمْ اوْ فى غَيْرِكُمْ » . « 2 » « امر براى خداست اگر خواست در ميان شما خواهد بود و الّا در بين ديگران » .
سرّ مطلب اين است كه اختيار انسان با هيچ كس نيست جز خدا يا كسى كه خدا به او اختيار داده است . اين مطلب از نظر عقلى بسيار روشن است ، به اندازهاى كه مىتوان گفت بديهى است .
« وَ ربُّكَ يَخْلُقُ ما يَشاءُ وَ يَخْتارُ ما كانَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ » .
« 3 » « و پروردگار تو هر چه بخواهد مىآفريند و هر چه بخواهد برمىگزيند ، آنان ( در برابر او ) اختيارى ندارند » .
از اينرو در آيهء امامت اوّلًا « امامت » را عهد خداوند متعال مىداند و ثانياً نصب « امام » را از سوى خود مىداند و به عبارت ديگر « امامت » ، از آنجا كه عهد خداوند است ، بايد خداوند متعال هم آن را جعل فرمايد :
هامش
( 1 ) - الغدير ، ج 1 ، ص 214 .
( 2 ) - المناقب ، ج 1 ، ص 257 .
( 3 ) - قصص / 68 .