مىخورد و آن تهمتها در ذهن مردم پذيرش مىگردد و او هم قدرت دفاع ندارد و در اين صورت از باب تقيّه بايد تماس بگيرد .
على عليه السلام در نماز جماعت ابوبكر شركت مىكند با اينكه قطعاً او را مسلمان عادل نمىداند و اصحاب با وفايش نيز چنين مىكنند ، ابن مسعود از طرف عثمان فرماندار كوفه مىشود ، سلمان فرماندار مدائن مىشود ديگرى به يمن مىرود و همچنين . . .
و اين است كه مىتوانند در يك روز با تمهيد قبلى ، 12 نفرشان از پاى منبر ابوبكر بر خيزند و او را محكوم كنند و مردم را به تفكر وادارند . و البته همانطور كه گفتم « احيانا » چنين مىشود ، گاهى هم تماس گرفتن به فرض كه از نظر ارشادى نتيجه داشته باشد و حتّى ممكن است به روشنبينى طرف بيانجامد ، ليكن از نظر موقعيّت اجتماعى و شرايط موضعى ، به ضرر شخص متعّهد تمام مىشود و وجههء او را در ميان مردم لكّهدار مىسازد .
بايد افراد هدفى با گروههاى ديگر روابط حسنه داشته باشند تا آنها را روشن سازند و لااقل با تماسهاى دوستانهء خود مانع اقدامات آنها بر ضدّ هدف گردند . قهر مطلق ، نوعى رهبانيّت است كه از مسير مبارزات اسلامى حذف شده است .
قرآن كريم مىفرمايد : « و قولوا للناّس حسنا » « 1 » با مردم به نيكى سخن بگوييد . امام صادق عليه السلام در تفسير آيهء مزبور « 2 » روش فرد مؤمن را در آن زمان با ديگران ، به طور روابط حسنه توصيه مىكند .
هامش
( 1 ) - 83 بقره .
( 2 ) - تفسير برهان .