درس شانزدهم
چرا متشابهات در روايات آمده است ؟
در روايات مربوط به اصول و فروع دين ، متشابهات زيادى وجود دارد كه وجود اين روايات متشابه دلايل زيادى داشته است كه دو جهت مهم آن : عدم كشش فهم شيعيان ؛ و خوف از دشمن بوده است كه هر دو جهت را مىتوان تحت عنوان تقيّه وارد كرد . ائمّه گاهى در برخورد با شيعيان نيز تقيّه مىكردند . و اين كلام از امام سجاد - عليه السّلام - است كه فرمودند : « يا ربّ جوهر علم لو ابوح به لقيل لى انت ممّن يعبد الوثنا » ، چه بسيار سخنان گرانبهايى كه اگر آنها را اظهار كنم به من مىگويند تو بت پرستى .
امام صادق - عليه السّلام - فرمودند : « بعضى از اصحاب پدرم كه مؤمن بودند ، نزد او مىرفتند و پدرم واقعيات را به آنها مىفرمود ، ولى بعضى از اصحاب من با شكّ و ترديد پيش من مىآيند و من هم با تقيّه به آنها جواب مىدهم » .
گاهى ائمّة در موقعيّتى قرار مىگرفتند كه مجبور بودند تقيّه كنند . و واقعيت را بيان نكنند مسأله احتضار پيامبر را اين گونه نقل كردهاند كه پيامبر فرمود : قلمى و كاغذى بياوريد تا برايتان چيزى بنويسم كه گمراه نشويد ، ولى بعد عمر حرفى زد كه پيامبر ترسيد خواستهاش را تكرار كند . عمر گفت : « دعوه انّ الرّجل ليهجر ؛ او را رها كنيد كه هذيان مىگويد » . بعد به عمر گفتند : چه مىگويى : اين حرفها چيست ؟
بگذاريد از خود پيامبر بپرسيم ، وقتى دوباره از پيامبر پرسيدند : كه يا رسول اللّه ، قلم و كاغذ بياوريم يا نه ؟ فرمود : « بعد هذه الكلمات لا » بعد از اين حرف عمر ، ديگر