كمك مىرساند .
همچنين قرآن آياتى دربارهء جهاد دارد ، امّا به قصد هدايت مردم ، آياتى دربارهء زكات و نماز دارد ، براى هدايت و . . . پس در واقع قرآن ، علم هدايت است :
« هُدىً لِلْمُتَّقِينَ »
.
قرآن كتاب هدايت متّقين
علم هدايت ، با علوم ديگر تفاوت دارد . مبانى ، مقدمات و اهدافى دارد . چه هدايت را هدايت مردمان بگيريم ، چه هدايت پرهيزگاران ، البته قرآن كريم در مورد هدايت پرهيزگاران آياتى صريح و روشن دارد .
آن گاه ممكن است مقصود از پرهيزگاران ، متقّين ظاهرى باشند كه نماز مىخوانند و روزه مىگيرند و زكات مىدهند ، يا متّقين فطرى باشند ؛ يعنى كسانى كه در نهادشان با عالم غيب ارتباط دارند .
آن گاه نماز بدين اعتبار ؛ يعنى كسانى كه در نهادشان با مردم ارتباط دارند و غم ديگران را مىخورند و در غم آنها شريكند . مسأله زكات اشاره به اين باشد كه در نهاد و فطرتش به بقاى انسان اعتقاد دارد . پس قرآن براى متّقين هدايت است ؛ متقّين شرعى و ظاهرى يا متّقين فطرى ، آن گاه بقيهء هدايتها جز و مبادى مىشوند . اگر قرآن مىگويد :
يا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ
« 1 » ؛ « اى مردم پروردگارتان را عبادت كنيد » .
براى آنست كه به وسيلهء عبادت در صف متّقين قرار گيرند تا بعد مشمول هدايت شوند . مثل اين كه هواپيمايى با سرعت زياد روى زمين حركت مىكند ، ولى اين حركت ، مقدمهء پرواز است . تا زمانى كه پرواز نكرده ، ماشين است ؛ ماشين با سرعت چهار صد كيلو متر در ساعت .
لذا همانطور كه ظاهر قرآن مىگويد ، اگر هدايت قرآن را مخصوص متّقين
هامش
( 1 ) - بقره / 20 .