« توضيح » مطابق اين رويه از آيات بحث مىكنيم و در تفسير آيات از هر گونه استدلال فلسفى و فرضيه علمى و يا مكاشفهء عرفانى احتراز مىجوييم » . « 1 » ما معتقديم كه حتّى روش تفسيرى مرحوم علامه طباطبايى هم ، روش تفسيرى اهل بيت نيست . اين كه بعض كتاب مفسّر بعض ديگر كتاب باشد ، مطلب جديدى نيست ، همهء كتابها به اين سبك هستند ؛ مثلا شما « رسائل » مرحوم شيخ انصارى را ملاحظه كنيد ، در يك جا عبارتى دارد كه مبهم است ، امّا در جايى ديگر همين عبارت مبهم را توضيح مىدهد ، در كفايهء مرحوم آخوند هم از اين موارد زياد به چشم مىخورد . پس اين كه « القرآن يفسّر بعضه بعضا » به قرآن اختصاص ندارد ، هر چند اين كلام ، كلام امام - عليه السّلام - است ، ولى مقصود امام اين نيست كه تفسير قرآن يعنى اين .
شخصى آمده خدمت امام و سئوال مىكند كه اين آيه يعنى چه ؟ امام مىفرمايد :
در فلان آيه ، خدا توضيح داده است ، بعد مىفرمايد : القرآن يفسّر بعضه بعضا .
اين كلام امام مفهوم ندارد كه فقط قرآن اين خصوصيّت را دارد و كتابهاى ديگر ندارد ؛ يعنى آيات كتب عرفا ، كتب فقها و . . . اين گونه نيست .
ما رواياتى داريم كه مضمونشان اين است : « انّما يعرف القرآن من خوطب به ؛ قرآن را فقط مخاطب قرآن مىفهمد » ؛ يعنى فقط اهل بيت عصمت قرآن را مىفهمند . و در روايات ديگر دارد كه فرمودند : قرآن در خانهء ما نازل شده است .
اگر شناخت قرآن به اين است كه « يفسّر بعضه بعضا » ، اين معرفت تنها به اهل بيت اختصاص ندارد . هر كسى قرآن را چند بار با دقّت مرور كند ، مىتواند اين معرفت را پيدا كند .
ادّعاى ما اين است كه معرفت قرآن خيلى بالاتر از اينهاست . عبارت « انّما يعرف القرآن من خوطب به » به نكتهاى اشاره دارد كه حدّ و حدود آن را انسانهاى معمولى
هامش
( 1 ) - خلاصهاى از مقدمهء تفسير الميزان ، ج 1 .