خالص دارند و نه عذاب خالص ؛ چنان كه افراد دنيا نه راحتى مطلق دارند ، نه عذاب مطلق . قرآن درباره چنين حالتى مىفرمايد : « لَا يَمُوتُ فِيهَا وَلَا يَحْيَى » : « نه زنده هستند و نه مرده » . « 1 »
به عقيدهى ايشان برخوردارى از چنين حالات براى آن است كه آثار دنيوى در ابدان اهل نار باقى مانده است و آنان توفيق خروج از طبيعت مادى را پيدا نكردهاند . اما در بهشتيان چنين تبدل و تحول و كون و فسادى نيست ؛ زيرا نشئه آنان بالاتر از نشئه طبيعت و حكم طبيعت است ؛ پس حركات و اعمال آنها نوع ديگرى است . ناراحتى در آنها نيست زيرا آسمانها و حركات آسمانها در نزد آنها مطوىّ و درهم پيچيده شده است .
ملاصدرا در تفسير سوره اعلى ، طارق و زلزال نوشته است :
« السموات مطوية بيمين اللَّه : آسمانها به دست راست خدا درهم پيچيده شده است » ، پس سماوات در نزد اصحاب يمين ، و درست راست مطوىّ است .
پس سماوات در آنها تغييرى ايجاد نمىكند . اين نظريه مانند عقيدهاى كه ما درباره امامزمان ( عج ) داريم مبنى بر اين كه هيچ تغييرى در آن حضرت به وجود نمىآيد . گذشت زمان در وى اثرى ندارد ، چه اين كه وى فوق و مسلط بر همه چيز است . اصحاب يمين نيز در آخرت چنينند . زمان و مكان در نزد آنها مطوى است . زمان آنها جامع ماضى و آينده است . مكان آنها ، مكانى است كه گنجايش آن ، همه زمين و آسمانهاست . گرچه جنت و نعيم ، حسى است اما
هامش
( 1 ) - طه / 74