اين نورانيت دو جنبه دارد : از يك سوى به عالم طبيعت تعلق دارندو وارد طبيعت مىشوند . « حتى منّ اللَّه علينا فجعلكم فى بيوت اذن اللَّه . . . » ، از سوى ديگر ، جنبهى نورانيت اهلبيت عليهم السلام قدمت دارد و يك اصل ثابت است . به همين خاطر ، هم فيض مىگيرد و هم فيض مىبخشد . در زيارت جامعهى كبيره ( و در ديگر متون روائى ) به نكات مهمى اشاره شده است :
« بكم تنبت الأرض اشجارها . . . موالى لا احصى ثناءكم ولا ابلغ من المدح كنهكم و من الوصف قدركم وانتم نور الأخيار وهداة الأبرار و حجج الجبّار . . . » .
در اين ديدگاه ، انوار اهل بيت عليهم السلام پيش از آغاز خلقت جهان هستى وجود داشت و آنان پيش از ( زمان ) بودند ، چنان كه بعد از ( زمان ) نيز خواهند بود : « بكم فتح اللَّه وبكم يختم . . . » .
در متون دينى ما ، تعابير بسيار بلند و رسا دراين مورد وجود دارد كه مىتوان از طريق همين قاعده ، آنها را پذيرفت . دستيابى به مفهوم : « من اراد اللَّه بدأ بكم » از همين نوع تفسير ، ميسر است . راه ورود به معرفت شهودى الهى ، از طريق اهل بيت عليهم السلام است .
ديدن خدا با چشم سر نيست ، بلكه بصيرت و چشم دل مىخواهد . چشم دل به خاطر تعلق به عالم طبيعت بسته و كور است .
آنچه كه موجب بينايى مىگردد ، انوار پاك چهارده معصوم عليهم السلام است كه خداوند از راه لطف ما را با آنان آشنا ساخت . شروع عالم و آغاز تكامل معرفتى ، از طريق وصل به اهل بيت عليهم السلام است . و نيز تغيير عالم و محو و اثبات به واسطهى آنان صورت مىگيرد : « بكم يمحو اللَّه ما يشاء ويثبت » .
جنبش ذاتى طبيعت (حركت جوهرى) (فارسى) — صفحة 197
مساهمون: الشيخ محمد علي الگرامي القمي
ص١٩٧