نخست : با پيروى از ذكر كه همان قرآن كريم است ، و اين چنان است كه قرار انسان با خويشتن آن باشد كه از حقّى كه وحى يادآور مىشود و خرد آن را مىفهمند و مىشناسد ، پيروى كند .
«
إِنَّما تُنْذِرُ مَنِ اتَّبَعَ الذِّكْرَ
- تنها تو كسى را بيم ( و هشدار ) مىدهى كه از قرآن پيروى كند ، » شايد به كار بردن لفظ « الذّكر » در اين جا اشاره به دو خاستگاه و مصدر شناخت : وحى و عقل باشد ، كه - سرانجام - به نورى واحد منجر مىشوند ، وحى عقل را برمىانگيزد و هشيار مىسازد و عقل نيز وحى را تصديق مىكند ، و انسان آن « ذكر » را پيروى مىكند ، و كسانى كه نفسهاى خود را به پيروى از حق عادت دادهاند همان كسانى هستند كه از هشدارها بهره مىبرند ، زيرا ديد آنان موضوعى ، و برنامهء تفكّرشان درست است ، و پردهاى در برابر نظر ندارند كه آنان را از فهم حقايق باز دارد .
دوم : با بيم از خدا و داشتن اميد به رحمت او ، تا آن جا كه بدين بيم و اميد با جبت ( بت ساحر ) نفسهاى خود مىجنگند و غلهاى گروه پرستى و عناد و كبر و تسلّط جويى با گناه را از دلهاى خويش جدا مىسازند .
به راستى بيم و پرواى از خدا چراغى در دل مىافروزد كه حقايق به وسيله آن ديده مىشود . مگر نه اين كه بيم از مردم يا ترس فقر يا پرهيز از طبيعت دل را هراسان و ناتوان مىكند ، و ديدگاه آن را واژگونه مىسازد ؟ به همين سان پرواى از خدا وسيلهء هدايت مىشود ، زيرا كسى كه از پروردگار خود پروا مىكند از هيچ چيزى نمىهراسد .
«
وَ خَشِيَ الرَّحْمنَ بِالْغَيْبِ
- و از خداى رحمان در نهان بترسد . » / 100 شايد آوردن كلمهء « الرحمن بخشاينده » در اين جا به منظور ايجاد حالتى از توازن ميان بيم و اميد باشد ، چه خدا بخشايندهترين مهربانان و بخشايندگان است و بيم داشتن از او به درجهء نوميدى كامل از رحمتش نمىرسد ، هر چند خطاها بسيار و گناهان بزرگ باشد .