كه از زيد بن ارقم سؤال كردم : اهل بيت آن حضرت كيست ؟ آيا همسران آن بزرگوار اهل بيت هستند ؟
گفت : همسران از اهل بيت هستند ، ولى اهل بيت كسانى هستند كه صدقه بر آنان حرام است ، و آنان آل على عليه السلام و آل عقيل و آل جعفر و آل عباس هستند و گفت : صدقه بر تمام اينان حرام است . « 1 »
و باز در روايت ديگر از يزيد بن حيان از زيد بن ارقم در مورد اهل بيت سؤال شد كه :
آيا مراد از اهل بيت ، همسران رسول خدا صلى الله عليه و آله است ؟
- گفت : نه ، سوگند به خدا همسر ، مقدارى از زمان را در نزد شوهر است و سپس شوهر او را طلاق مىدهد و نزد پدر و بستگان خود مىرود ، اهل بيت ، اصل و خويشان نَرينه است كه صدقه بر آنان حرام است . « 2 »
نووى در شرح مسلم مىگويد : اين دو روايت به ظاهر با يكديگر تناقض دارند ؛ زيرا در اوّل زنان پيامبر صلى الله عليه و آله را از اهل بيت دانسته ، و در روايت دوم از اهل بيت بودن را نفى مىكند ؛ ولى در غير صحيح مسلم ، معروف اين است كه همسران رسول خدا صلى الله عليه و آله از اهل بيت نيستند . « 3 »
مسلّم مراد از اهل بيت در حديث ثقلين ، مطلق وابستگان پيامبر صلى الله عليه و آله نيست ؛ زيرا بديهى است كه در آل عباس و آل عقيل و آل جعفر چنين صلاحيتى نيست . مىماند آل على عليه السلام كه از اولاد آن بزرگوار هم عدهء معدودى چنين صلاحيتى دارند . و تعين آن هم بايد از طريق وحى باشد ، زيرا تعيين عِدل قرآن هم ، مانند خود قرآن ، بايد از طرف خدا باشد ؛ چون امت اسلام چگونه مىتواند عِدل واقعى قرآن را تشخيص دهد ! ؟
از اين رو مىبينيم كه پيامبر عظيم الشأن صلى الله عليه و آله در مناسبتهاى گوناگون اهل بيتى را كه عِدل قرآن است مشخص مىكند . به اين دو روايت از صحيح مسلم توجه فرماييد :
1 . قتيبه بن سعيد و محمد بن عباد با اسناد از سعدوقاص نقل مىكنند :
معاويه ، سعدوقاص را بازخواست نمود كه چرا ابوتراب را ناسزا نمىگويى ؟ « 1 » « 2 »
هامش
( 1 ) . صحيح المسلم شرح النووي ، ج 15 ، ص 180 - 181 .
( 2 ) . صحيح المسلم شرح النووي ، ج 15 ، ص 180 - 181 .
( 3 ) . صحيح المسلم شرح النووي ، ج 15 ، ص 180 - 181 .