نيست ، مثلًا در جنگ جمل مىبينيم كه مردى دربارهء گروه مخالف سؤال مىكند .
بديهى است چنين سؤالى پديدهاى جنگى است ميان على عليه السلام و دشمنان نقابدارى كه در انتظار غروب آفتاب وحى بودند ولى در ميان مردم با چهرهء ديانت جلوه كرده بودند .
اينك گفتوگوى آن مرد با على عليه السلام :
اصبغ بن نباته مىگويد : در آغاز جنگ جمل در كنار امير المؤمنين بودم . مردى گفت :
يا اميرالمؤمنين ! گروهى كه ما اينك آمادهء پيكار با آنان هستيم ، مانند ما تكبير مىگويند و به سان ما نماز به جاى مىآورند ، حال به چه مجوزى پيكار با آنان روا است ؟
مولا عليه السلام فرمود : به دليل آيهاى كه خداوند متعال در كتاب خود فرو فرستاده .
مرد پرسيد : من به قرآن احاطه ندارم و نمىدانم كدام آيه ، مجوز جنگ ما با اينان است ؟ يا اميرالمؤمنين ! مرا تعليم ده كه آن كدام آيه است ؟
مولا فرمود : به استناد آيهاى كه در سورهء بقره است ، جنگ با اينان را جايز مىدانم و آن ، اين آيه است :
« تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ مِنْهُمْ مَنْ كَلَّمَ اللَّهُ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجاتٍ وَآتَيْنا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ البَيِّناتِ وَأَيَّدْناهُ بِرُوحِ القُدُسِ وَلَوْ شاءَ اللَّهُ ما اقْتَتَلَ الَّذِينَ مِنْ بَعْدِهِمْ مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْهُمُ البَيِّناتُ وَلكِنِ اخْتَلَفُوا فَمِنْهُمْ مَنْ آمَنَ وَمِنْهُمْ مَنْ كَفَرَ وَلَوْ شاءَ اللَّهُ ما اقْتَتَلُوا وَلكِنَّ اللَّهَ يَفْعَلُ ما يُرِيدُ » ؛ « 1 »
بعضى از پيامبران را بر بعضى ديگر برترى داديم . از آنان ، كسى است كه با خدا تكلم كرد و بعضى را بر ديگر انبيا برترى داديم ، و به عيسى بن مريم معجزههاى روشن داديم و با روح القدس مددش كرديم . اگر خدا مىخواست ، آنان كه پس از پيامبرانشان بودند ( با آن همه معجزهها و بينهها كه به شرط غلبهء ايمان و تقوا ، جاى انكار و اختلافى را باقى نمىگذارد ) دست به كشتار نمىزدند ؛ اما به پيروى از هواهاى نفس منافقان و دشمنان داخلى ، اختلاف را تا سر حد خونريزى به راه انداختند . در اين هنگام امتها به دو قسم منقسم شدند : بعضى ايمان آوردند و بعضى ديگر كافر شدند . اگر خدا مىخواست ( با اجبار و
هامش
( 1 ) . بقره ( 2 ) آيهء 253 .