1 . در حالت عادى قشرى هستند كه بر خزانه دولت تحميل مىشوند .
2 . انصاف و عدل بر آنان دشوار است ؛ زيرا عدالت ، مخالف منافع شخصى آنان است .
3 . در مصالح شخصى خود بسيار پا فشارى و اصرار مىورزند .
4 . هنگام تقسيم بيت المال كم سپاس هستند ؛ چون به اندازهء ميلشان ، به آنان سهميه داده نمىشود .
5 . در موقع منع حقوق به خاطر مصالح عالى مملكتى ، دير عذر پذيرند و با والى كدورت پيدا مىكنند .
6 . در ناملايمات و حوادث روزگار كم طاقت هستند .
ب ) گروه عامه ( رعيت ) و اكثريت جامعه داراى ويژگىهاى زير مىباشند :
1 . پايههاى دين هستند .
2 . اجتماع مسلمانان را تشكيل مىدهند .
3 . ذخيره در برابر هجوم دشمن مىباشند . به اين معنا كه هميشه همين قشر هستند كه در مقابل دشمن ايستادگى مىكنند .
امام با بيان ويژگىهاى هر دو گروه ، به مالك اشتر تأكيد مىفرمايد كه همواره عامه مردم را در نظر داشته باشد و در جلب رضايت آنان سعى و كوشش فراوان مبذول دارد و از جبههگيرى اقليت در هراس نباشد ؛ زيرا رضايت عمومى ناخشنودى اقليت را تحت الشعاع قرار داده ؛ بلكه اگر در انديشهء رضايت اقليت باشد ، نارضايى عمومى ، همچون سيل ، خشنودى يك مشت اقليت را از بين خواهد برد .
دراين قسمت مىبينيم كه امتياز اكثريت از آن جهت است كه با قدرت آنان دين ، در جامعه عملى مىگردد و پايههاى دولت اسلامى بر دوش رعيت كه همان اكثريت است ، مىباشد . آنان قدرت و ذخيره دولت هستند و در مواقع بحرانى به يارىاش مىشتابند . پس بايد آرامش خاطر آنان را جلب نمود و آن جز در سايهء عدل كه مقررات اسلامى تأمين كنندهء آن است صورتپذير نيست . اكثريت جامعه به عنوان اهرمى در تحقق قوانين اسلامى در نظر گرفته شدهاند ، نه از جهت كميت با قطع نظر از كيفيت .
شرح خطبه حضرت زهرا (ع) (فارسى) — صفحة 402
مساهمون: عز الدين حسينى زنجانى
ص٤٠٢