كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ » ؛ « 1 » ( در ماه رمضان ) روزه بر شما واجب شد ، چنان كه بر امتهاى قبل از شما واجب بوده كه به وسيله آن تقوا را تحصيل كرده و از گناهان بپرهيزيد .
يعنى روزه موجب نورانيت قلب و دورى از شهوت است كه انگيزهء نافرمانى در انسان مىباشد .
سؤال : راز اين كه حضرت ، روزه را تثبيت كنندهء اخلاص معرفى فرموده با وجود اين كه هر يك از واجبات ديگر اگر با شرايط به جا آورده شود موجب استحكام اخلاص است ، چيست ؟
پاسخ : اين عمل از چشم مردم ، مستور است و در قبال آن توقع تمجيد و تعريف ندارند ، به خلاف عبادات ديگر عملى و قلبى در معرض ديد و اطلاع مردم است . به همين جهت اخلاص را بيشتر استوار مىنمايد . حضرت باقر عليه السلام از رسول اكرم صلى الله عليه و آله نقل مىفرمايد :
قالَ الله عزّوجلّ : الصومُ لي و أَنا اجزي به ؛ « 2 »
خداى عزوجل فرمود : روزه براى من است و من خود پاداش آن را مىدهم .
سرّ اين عظمت دراين است كه در روزه انسان خود را آماده مىكند كه از آنچه در كتابهاى فقه ذكر شده دورى جويد و فقط خداوند از آن آگاه است ، بر خلاف ساير عبادات كه آنها در معرض ديد مردم قرار دارند . عبارت « خودم پاداشش را مىدهم » كنايه از اهتمام و بزرگ داشت اين عمل است ؛ زيرا هر عملى كه مورد توجه زياد و اهتمام شخص باشد خود او مستقيماً آن را انجام مىدهد .
حجّ براى استوارى دين
متن : و الحجّ تَشييداً للدّين ؛ خداى متعال حج را براى استوارى دين قرار داد .
شرح : در لغت ، حج به معناى قصد و در اصطلاح شرع عبارت از اعمال مخصوصى
هامش
( 1 ) . بقره ( 2 ) آيهء 184 .
( 2 ) . وافى ، ج 2 ، ص 5 .