به درستى فرياد شيطان را به هنگام وحى به پيامبر شنيدم . پرسيدم : يا رسول الله ! اين ناله چيست ؟
فرمود : اين نالهء شيطان است از وقتى كه از پرستش بتها مأيوس شد . « 1 »
بلكه مراد از قرار دادن همتا يعنى حكومتى جز حكومت الهى را پذيرفتن كه نماز چنين شركى را در انسان از بين مىبرد .
زكات وسيلهء تزكيه
متن : و الزكاة تزكيةً للنفسِ و نماءً في الرزقِ ؛ خدا زكات را پاكى روح آدمى ( از پليدى وابستگى مادى ) و سبب فزونى روزى قرار داد .
شرح : معناى لغوى زكات در بحث توضيح مفرادت گذشت . لازم به تذكر است كه در اصطلاح قرآن زكات به هر گونه انفاقى كه در راه خدا باشد ، اعم از واجب و مستحب ، اطلاق شده است . دليل آن آيهء زير است :
« إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلوةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكوةَ وَهُمْ راكِعُونَ » ؛ « 2 »
ولى و متصرف در امور شما ذات اقدس الهى و پيامبرش است و آنان كه ايمان آورده و نماز را به پا مىدارند و در حال ركوع زكات مىدهند .
بخشيدن انگشتر در حال ركوع مسلماً زكات مالى در اصطلاح فعلى نبوده و به عنوان بذل في سبيل الله است . زكات اصطلاحى در آيهء شريفهء « إِنَّما الصَّدَقاتُ لِلْفُقَراءِ وَالمَساكِينِ و ابن سبيل . . . » ؛ « 3 » آمده است .
يادگار نبوت مانند قرآن ، زكات را در رديف نماز قرار داده و آن را سبب تزكيهء نفس و رشد و فزونى روزى معرفى فرموده . اين معنا الهام از اين آيهء شريفه است : « وَسَيُجَنَّبُها
هامش
( 1 ) . نهج البلاغه ، صبح صالح ، ص 301 .
( 2 ) . مائده ( 5 ) آيهء 55 .
( 3 ) . توبه ( 9 ) آيهء 60 .