وَتَنْهَوْنَ عَنِ المُنْكَرِ وَتُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ » ؛ « 1 » شما بهترين امتها بوديد كه در ميان مردم ظاهر شديد ؛ امر به معروف و نهى از منكر مىكرديد و به خدا ايمان داشتيد . با اين كه مؤمنان در امتهاى ديگر نيز بودند به چه علت اين امت بهترين شده ؟
جهت برترى ، فهم اين است كه با رهنمودهاى پيشوايان راستين دريافتند و ايمان داشتند كه ايمان به خدا لازمهاش طهارت از هر گونه شرك است . اين امت تكامل يافته است و با دريافت اصول كلى مستفاد از قرآن كريم مىفهمد كه سرشت ايمان به خدا ، با تسليم در برابر طاغوت سازگار نيست و بايد از انواع شركها به ويژه از شرك در حكومت رها شد .
قرآن و شرك
قرآن شرك را چگونه معرفى مىكند ؟ شركى كه در قرآن از آن بسيار نهى شده چيست ؟
آيا شرك اين است كه انسان غير از خدا را عبادت نمايد مثلًا چوب و آتش را عبادت نمايد و يا مكانى را مقدس بداند و در برابر آن خضوع نمايد ؟ اگر مفهوم شرك اين است ، پس بايد طواف دور خانه كعبه كه عبارت است از گرديدن دور سنگ شرك باشد . يا پذيرفتن رهبرى انبياو قوانينى كه آوردهاند و در ظاهر ، همه غير خدا هستند شرك است .
ازاينرو مىبينيم مسلمانان صدر اسلام بر اساس چنين برداشتى از شرك به پيامبر صلى الله عليه و آله ايراد مىگيرند كه ما را از پرستيدن بتها نهى مىكنى و خود و پيروانت بهگونهء ديگر بتپرستى مىكنيد ؟ اين ايراد اشاره به طواف خانه كعبه است . « 2 » پس بايد در قرآن جستوجو كرد كه ميزان شرك را چگونه بيان مىكند .
نبود دليل ( سلطان ) ميزان شرك در قرآن
با تأمل در آيات قرآن مىتوان دريافت كه علتِ حرمتِ مؤكَّد و غير قابل عفو كه
هامش
( 1 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 110 .
( 2 ) . احتجاج .