« وَالسَّابِقُونَ السّابِقُونَ * أُولئِكَ المُقَرَّبُونَ * فِى جَنّاتِ النَّعِيمِ * ثُلَّةٌ مِنَ الأَ وَّلِينَ * وَقَلِيلٌ مِنَ الآخِرِينَ * عَلى سُرُرٍ مَوْضُونَةٍ * مُتَّكِئِينَ عَلَيْها مُتَقابِلِينَ * يَطُوفُ عَلَيْهِمْ وِلْدانٌ مُخَلَّدُونَ * بِأَكْوابٍ وَأَبارِيقَ وَكَأْسٍ مِنْ مَعِينٍ * لا يُصَدَّعُونَ عَنْها وَلا يُنْزِفُونَ * وَفاكِهَةٍ مِمّا يَتَخَيَّرُونَ * وَلَحْمِ طَيْرٍ مِمّا يَشْتَهُونَ * وَحُورٌ عِينٌ * كَأَمْثالِ اللُّؤْلُوَ المَكْنُونِ * جَزاءً بِما كانُوا يَعْمَلُونَ » ؛ « 1 »
سابقون پيش گامند . در بهشتهاى پر از نعمت آنان مقرب هستند . گروهى از پيشينيان و اندكى از آيندگان بر تختهاى منظم و زيبا تكيه زده ، به وسيله خرد سالان با كوزهها و شرابهاى آخرت كه نه تهوع دارد و نه سر درد ، و ميوههاى دلخواه و گوشت پرندگان و حوريانى كه مانند مرواريد مىدرخشند ، پذيرايى مىشوند و اين پاداش كردار آنهاست .
مىبينيم كه قرآن كريم براى سابقون كه مقربان هستند در امتداد زندگى آخرت هم با توجه به بُعد مادى كه متناسب با گوشت پرندگان و حوريان و غلمان است پاداش معين كرده است . « 2 »
هامش
( 1 ) . واقعه ( 56 ) آيات 10 - 24 .
( 2 ) . ممكن است به آيهء 77 سورهء توبه استدلال شود كه پاداش مقربان ، رضوانِ اكبر خدايى است كه بالاتر از پاداشهاى مادى است و براى آنان به مناسبت برترى مقامشان فقط رضوان الهى جدا از همه اين لذتها و نعمتها مىباشد . در پاسخ گفته مىشود : « وَعَدَ اللَّهُ المُؤْمِنِينَ وَالمُؤْمِناتِ جَنَّاتٍ تَجْرِى مِنْ تَحْتِها الأَنْهارُ خالِدِينَ فِيها وَمَساكِنَ طَيِّبَةً فِى جَنّاتِ عَدْنٍ وَرِضْوانٌ مِنَ اللَّهِ أَكْبَرُ ذ لِكَ هُوَ الفَوْزُ العَظِيمُ » ؛ ( توبه ( 9 ) آيهء 72 ) .
خدا مردان و زنان مؤمن را به بهشتى وعده مىدهد كه از كنار آنها نهرها جارى است و در آنجا در مسكنهاى پاك در بهشت و رضوان خدا ( خشنودى ) كه از همهء اينها برتر است ، اقامت هميشگى داشته و به فوز عظيم نائل خواهند شد .
در ظاهر آيه ، پاداش مؤمنان ، همهء آنچه در آيهء مذكور است مىباشد كه مسلماً مظاهر رضايت الهى جلّ شأنه است . مبدأ همهء آن نعمتها رضوان الهى است كه سبب است ، مثلًاپذيرايى مفصل از شخصى مظهر محبت ميزبانش مىباشد اما آنچه كه سبب اين تشريفات گشته محبت و علاقه ميزبان است .
پس چنان كه از امثال اين ابيات معلوم مىشود رضوان الله پذيرايى جدايى از عدهء خاصى نيست .زاهد از تو حور مىخواهد قصورش بين * به جنت مىگريزد از درت يارب شعورش بيناستدلال به رضوان اكبر در اين آيه مراد آنان را اثبات نمىكند .
امام على عليه السلام در نهج البلاغه در خطبهاى بعد از صلوات بر رسول اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد :
اللهم اجْمعْ بينَنا و بينَه في بردِ العيش و قرار النّعمةِ و منى الشهواتِ و أهواء اللّذاتِ و رخاء الدعةِ و مُنتهَى الطمأنينةِ و تُحَف الكرامة ؛ ( نهج البلاغه ، خطبهء 72 ) .
بارالها ! جمع كن ميان ما و او در زندگى مطبوع و دل خواه و پايگاه نعمت و آرزوهايى از شهوتها و خواستههايى از لذتها و استراحت در زندگى با آسايش همهء اينها در لذايد مادى ظهور دارند كه مولاى متقيان براى خود و پيامبر عظيم الشأن خواستار است .