1 . شناساندن بالاترين كمال كه ذات بارى تعالى است .
2 . محور قراردادن آن ذات براى اعتقادات و احكام و فروع دين .
مثلًا عدل و قيام به قسط يكى از صفات و اسماى حسناى ذات احديت است :
« شَهِدَ اللَّهُ أَ نَّهُ لا إِلهَ إِلّا هُوَ وَالْمَلائِكَةُ وَأُولُوا العِلْمِ قائِماً بِالْقِسْطِ لا إِلهَ إِلّا هُوَ الْعَزِيزُ الحَكِيمُ » ؛ « 1 »
خدا گواهى مىدهد به اين كه خدايى جز او نيست و فرشتگان و صاحبان دانش گواهى مىدهند كه او به عدل و قسط قيام دارد . . . . اين آيه ، خدا را به وحدت و عدل معرفى مىنمايد .
و در سورهء هود از قول انبيا : مىفرمايد : « إِنَّ رَبِّى عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ » ؛ مسلماً پروردگار من بر صراط مستقيم است . . . يا در آيهء ديگر فرموده : « وَوَضَعَ المِيزانَ » ؛ قسط و عدل را در سراسر جهان بنا نمود . . . آنگاه با استفاده از لازمهء اين اسم ما را به فطرت خود ارجاع مىدهد :
« أَمْ نَجْعَلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصّالِحاتِ كَالْمُفْسِدِينَ فِى الأَرْضِ أَمْ نَجْعَلُ المُتَّقِينَ كَالفُجّارِ » ؛ « 2 »
آيا صحيح است كه ما افرادى را كه ايمان آورده و اعمال نيكو انجام مىدهند ، مانند مفسدان در روى زمين قرار دهيم ؟ يا صحيح است كه پرهيزكاران را مانند فاجران به حساب آوريم ؟ . . . .
مسلماً جواب منفى است ؛ زيرا بر خلاف قيام به قسط و عدل است .
از طرف ديگر ، چون در اين دارفنا ، مفسدان غلبه دارند و نوعاً « 3 » مؤمنان ، محروم و مغلوب هستند ، عدل الهى اقتضا مىكند كه بايد از جهات ديگر جبران شود و قسط
هامش
( 1 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 18 .
( 2 ) . ص ( 38 ) آيهء 28 .
( 3 ) . در روايتى از امام صادق عليه السلام آمده : إنّ أهلَ الحقِّ لم يَزالوا مذكانوا مُستضعفين أما أنّه إلى مدّةٍ قصيرةٍ و راحة طويلة ؛ مردان حق - تا تاريخ ياد مىدهد - مستضعف بودهاند اما اين استضعاف به مدت كم ( دنيا ) بوده ، و سرانجام به راحتى ابدى خواهند رسيد .