هست ) ما را از عذاب دوزخ بازدار . پروردگار ! آن كس را كه به دوزخ بردى رسوايش ساختى و براى ستمكاران ( در روز جزا ) ياورى نيست . پروردگارا ! ما به منادىاى كه به ايمان دعوت مىكرد گوش فرا داديم كه به پروردگار ايمان آوريد و ايمان آورديم . پروردگارا ! از گناهان ما درگذر و زشتىهاى ما را بپوشان و ما را با نيكان ( پيامبران و امامان ) يار و قرين فرما . پروردگارا ! آنچه را به زبان پيامبرانت وعده كردى مرحمت فرما و ما را در روز قيامت رسوا مساز . زيرا تو هرگز پيمان شكن نيستى .
نخست بعد فكرى و سپس بعد ذكرى سپس ، نيايش و خواستارى پاداش را معرفى فرمود . اما هنوز بايد بعدهاى ديگر هم به فعاليت بپردازند تا شايستهء پاداش الهى باشند و آن را مستقلًا بيان مىفرمايند :
بىترديد نيايش و درخواست آنها اجابت شد كه حق متعال عمل هر فردى از مرد و زن را تباه نخواهد ساخت .
يعنى اين درخواست از افرادى مورد پذيرش است كه فقط به فكر و ذكر اكتفا ننمايند و خيال نكنند با به گوشهاى خزيدن و به عنوان ذكر گوشهگيرى را بهانه ساختن و از زير بار وظيفه در رفتن كار تمام مىشود . نه ، هرگز اين را قرآن عظيم قبول ندارد ، بايد اين فكرها را با بسيج عمومى گسترش جهانى داد . بايد شبها در فكر و ذكر و روزها در فعاليت و جنب و جوش بود .
آن افرادى كه ( دعوت آنان مورد پذيرش واقع شده براى گسترش تعليمات ) مهاجرت نمودند و در فعاليت اجتماعى گرفتار غربت و دورى از وطن شدند ؛ زيرا آنها را از كاشانهء خود بيرون راندند . و در راه خدا رنجها ديدند و جنگ كردند و كشته شدند ( اين چنين افرادى شايستهء اجابت هستند و ما هم اجابت كرديم ) و زشتىهاى آنان را مىپوشانيم و به وعدهء بهشت وفا نموده و به بهشتهايى كه در كنار درختانش جويبارها جارى است خواهيم برد . اين همان پاداش الهى است . چه اين كه خداوند سبحان بهترين پاداش دهنده است .
در اين قطعه از قرآن مىبينيم كه ذكر و فكر و خودسازى با مددجويى از قادر بىهمتا ، به عنوان يك بعد معرفى مىشود . و نيز بُعد اصلاح اجتماعى و گسترش جهانى اين افكار ،
شرح خطبه حضرت زهرا (ع) (فارسى) — صفحة 156
مساهمون: عز الدين حسينى زنجانى
ص١٥٦