شرح
نتيجه مىگوئيم : نماز جمعه براى كسانى كه در زمان غيبت امام هستند ، واجب است « 1 » و مدخليّت حضور امام عليه السّلام - كه محتمل است - به سبب تمسّك به اطلاق ، منتفى مىشود .
ب : اگر خطاب« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا . . . » *تعميم نداشته باشد و مختصّ مشافهين و مسلمين صدر اول باشد ، مستقيما نمىتوانيم به آن تمسّك نمائيم ، وجوب نماز جمعه به دلالت لفظى آيهء مذكور ، مربوط به همانها مىباشد .
سؤال : آيا به واسطهء دليل اشتراك مىتوان گفت وجوب نماز جمعه بر ما هم ثابت است يا نه ؟
جواب : خير ! زيرا دليل اشتراك ، اجماع يا ضرورت است و آنها دو دليل لبّى هستند و بايد بر قدر متيقّن آنها اكتفا نمود و قدر متيقّن از دليل اشتراك در صورتى است كه ما با مسلمين صدر اوّل در تمام خصوصيّاتى كه در حكم احتمالا مدخليّت دارد ، متّحد باشيم درحالىكه ما با آنها متّحد نيستيم آنها در زمان حضور امام و نبى زندگى مىكردند و ما در عصر غيبت بسر مىبريم .
اگر حكمى مربوط به مسلمين صدر اوّل - حاضرين در زمان معصوم - هست ، بنا باشد در مورد ما « 2 » ثابت شود ، طريقش چيست ؟
آيا از طريق دليل اشتراك مىگوئيد در مورد ما هم ثابت است ؟
دليل اشتراك ، محتاج به اتّحاد در صنف هست و بايد خصوصيّاتى كه در آنها بوده در ما هم باشد .
آرى اگر بخواهيم ، بدانيم حكم نماز جمعه دربارهء مسلمين در زمان حضرت رضا « 3 »
هامش
( 1 ) - البته مؤمنين صدر اول با مؤمنين زمانهاى بعد در نوع ايمان و عنوان« الَّذِينَ آمَنُوا » ، *مشترك هستند لكن در صنف ، مختلف مىباشند يعنى : آنها در زمان حضور بودند و ما در عصر غيبت هستيم .
( 2 ) - كه در عصر غيبت زندگى مىكنيم .
( 3 ) - يا در زمان خلافت امير المؤمنين عليه السّلام كه مبسوط اليد بودند .