شرح
نماز ، حرمت مسّ كتاب اللّه را مىپذيريم امّا با جريان استصحاب كلّى نمىتوان حكم به عدم جواز دخول در مسجد نمود « 1 » زيرا اين حكم ، مربوط به اثر كلّى حدث نيست بلكه مربوط به حدث خاص و خصوص جنابت و امثال آن هست لذا مىگوئيم نسبت به كلّى مىتوان استصحاب جارى نمود امّا نسبت بهخصوص فرد نمىتوان استصحابى جارى كرد زيرا نسبت به خصوص احد الفردين يقين نداريم .
سؤال : چگونه لوازم و احكام عقلى آن را مترتّب مىكنيم ، از جريان استصحاب مىتوان آثار عقليّه را هم استفاده كرد ؟
جواب : همانطور كه اوّل اين تنبيه بيان كرديم ، مصنّف ، عنوان بحث را « احكام » قرار دادند و در مباحث آينده خواهيم گفت كه اگر شما يك حكم شرعى را استصحاب كرديد ، احكام عقليّهاش هم ، برآن مترتّب مىشود مثلا اگر وجوب نماز جمعه را استصحاب نموديد ، در اين صورت ، وجوب اطاعت كه يك حكم عقلى است برآن مترتّب مىشود و اينكه شنيدهايد با استصحاب نمىتوان احكام عقليّه را ثابت نمود ، مربوط به موضوعات است امّا اگر استصحاب در نفس احكام جريان پيدا كرد ، و شارع مقدّس فرمود فلان حكم ، تحقّق دارد ، به دنبال آن ، آثار و احكام عقليّهاش هم مترتّب مىشود خلاصه ، بهلحاظ اينكه مصنّف ، عنوان بحث را خصوص احكام قرار دادند ، فرمودهاند كه احكام و آثار عقلى آن كلّى هم بار مىشود و الا با آن توسعهاى كه در آخرين سطر اين تنبيه ، قائل مىشوند ، نمىتوان گفت احكام و آثار عقليّه مستصحب ، بار مىشود بلكه فقط احكام شرعى مستصحب را
هامش
( 1 ) - البتّه مقتضى علم اجمالى به حدث اكبر و اصغر ، اين است كه در مسجد هم نمىتوان داخل شد امّا اين مطلب ، ارتباطى به استصحاب ندارد .