إيضاح الكفاية (فارسى) — صفحة 227
الوجه الأوّل : استقرار بناء العقلاء من الانسان بل ذوي الشّعور من كافّة أنواع الحيوان على العمل على طبق الحالة السّابقة ، و حيث لم يردع عنه الشّارع كان ماضيا [ 1 ] . ادلّهء حجّيّت استصحاب 1 - بناى عقلاء [ 1 ] - يكى از وجوهى كه براى حجّيّت استصحاب به آن تمسّك شده ، بناى تعبّدى عقلاء مىباشد . بيان ذلك : بين عقلاء ، يك بناى تعبّدى و بنائى كه ملاكش هم براى ما مشخّص نيست ، وجود دارد كه در تمام امور زندگى وقتى حالت سابقهاى متيقّن باشد ، امّا در زمان لاحق ، بقاى آن حالت ، مشكوك باشد ، بناى عملى عقلاء بر دوام آن حالت سابقه است و آثار بقاى حالت سابقه را مترتّب مىكنند ، البتّه اين بناى عقلاء ، به تنهائى حجّيّت ندارد لكن مستدل مىگويد بناى مذكور در مرئى و منظر شارع بوده و او توجّه به آن داشته و هيچگونه ممانعتى از آن ننموده است و اگر يك بناى عقلائى ، مورد نظر و توجّه شارع بوده و اعلان ننموده ، كه آن بناء ، در امور شرعى ، جارى نمىشود ، ما مىفهميم كه شارع هم نسبت به آن راضى بوده و در نتيجه ، آن بناى عقلائى در شريعت هم جارى مىگردد . مستدلين به اين وجه مىگويند در اين بناى عقلاء هيچگونه فرقى بين موارد مختلف ، وجود ندارد كه مثلا ما شكّ در رافع داشته باشيم يا شكّ در مقتضى ، شك در حكم شرعى داشته يا شك در موضوع حكم شرعى و تمام تفاصيلى كه در حجّيّت استصحاب ، ذكر شده بر خلاف بناى عقلائى مذكور است و بناى مذكور نه تنها بين