شرح
متعلق به « احتياط » ، يك امر تعبّدى است يا توصّلى ؟ « 1 » .
به عبارت ديگر : آيا مكلّف بايد احتياط را هم به قصد امر ، مراعات نمايد ؟
جواب : امر متعلّق به احتياط ، يك امر توصّلى است و معنايش اين است كه هركجا عنوان « احتياط » تحقّق پيدا كرد ، رعايت آن مستحب است و لازم نيست كه عنوان « احتياط » به داعى امر متعلق به آن ، اتيان شود .
ارتباط اين مطلب با محل بحث : شما مىخواستيد احتياط در عبادت را از طريق امر متعلّق به احتياط درست كنيد و ما جواب داديم كه امر متعلّق به احتياط ، تعبّدى نيست بلكه توصّلى مىباشد و معناى امر توصّلى اين است كه هرگاه موضوع آن ، محقّق شد با هر قصد و داعى كه انسان ، آن را اتيان كند « امر » توصّلى ساقط مىشود .
تذكّر : تمام اوامر توصّلى را مىتوان با قصد قربت اتيان نمود لذا مىگوئيم ، اوامر توصّلى ، عبادت دائمى نمىتواند درست كند و ضرورت ندارد دائما تعبّدى باشند .
2 - اگر امر متعلّق به احتياط ، تعبّدى باشد مصحّح جريان احتياط در عبادات نمىشود و اشكال در باب احتياط تجديد مىشود زيرا معناى « يستحب الاحتياط » اين است كه شما اوّل عنوان « احتياط » را درست كنيد بعد ، حكم به استحباب را روى آن اجرا نمائيد .
به عبارت ديگر وقتى ما مىگوئيم « يستحب الاحتياط » حكم و امر ، متأخّر از موضوع است . و « حكم » نمىتواند موضوع خود را محقّق كند اگر كسى گفت : انا امر بالاحتياط امرا استحبابيّا ما از « امر » نمىتوانيم احتياط را درست كنيم بلكه بايد با قطع نظر از اين « امر » ، احتياطى باشد تا ما آن را رعايت كنيم .
هامش
( 1 ) - برفرض كه آن امر ، مولوى و داراى ثواب و عقاب باشد .