شرح
واحد ، شامل آن روايت معتبر شده است امّا اگر روايت ضعيفى دلالت بر وجوب يا استحباب چيزى بكند ، در اين صورت ، ما به كمك اخبار « من بلغ » مىتوانيم بگوئيم : آن چيز مستحب است . اخبار من بلغ به هيچ وجه نمىتواند اثبات وجوب نمايد . مثال : اگر خبر ضعيفى دلالت كند بر اينكه خواندن دو ركعت نماز در فلان شب ، فلان مقدار ثواب دارد ، در اين صورت ، ما به كمك اخبار من بلغ مىگوئيم آن نماز مستحب است و مثل اين است كه روايت معتبر ، دلالت برآن ، نموده است .
سؤال : آيا اخبار من بلغ دلالت بر استحباب خود آن نماز مىكند ؟ - يعنى همانطور كه مثلا صلاة الليل مستحب است آن دو ركعت نماز هم بذاته مستحب است - يا اين كه نه مفاد اخبار من بلغ اين است كه آن دو ركعت نماز بهعنوان محتمل الثواب و بهعنوان اينكه احتمال دارد مطابق واقع و لوح محفوظ باشد ، استحباب دارد - كه در حقيقت ، عنوان احتياط برآن عمل منطبق مىشود .
و به عبارت ديگر ، مفاد اخبار من بلغ ، دلالت بر استحباب احتياط مىكند ؟
جواب : در اين مسئله دو عقيده وجود دارد نظر مصنّف ، با عقيدهء مرحوم شيخ انصارى متفاوت است .
ما ابتدا نظر مرحوم شيخ را به اختصار بيان مىكنيم :
نظر شيخ اعظم دربارهء اخبار من بلغ « 1 »
ايشان خواستهاند دلالت اخبار « من بلغ » بر استحباب « نفس عمل » را قبول نكنند و بفرمايند ترتّب ثواب ، مستلزم كشف « امر مولوى استحبابى » نيست .هامش
( 1 ) - ر . ك : فرائد الاصول 230 .