شرح
وجه و تميز - فرقى هست كه : قصد قربت موضوعى است كه مورد توجّه عموم و تودهء مردم هست و عوام هم مىدانند كه امتياز واجبات تعبّدى به قصد قربت است ، آنها مىدانند در بعضى از واجبات مانند نماز و خمس تا مكلّف ، قصد قربت ننمايد ، هدف و غرض مولا حاصل نمىشود به خلاف واجبات توصّلى مانند اداى دين كه عوام هم مىدانند در آنها قصد قربت معتبر نيست و لو رياء مأمور به اتيان و دين ، ادا شود ، كافى است و غرض مولا حاصل مىشود بنابراين :
قصد قربت از امورى هست كه مورد توجّه تودهء مردم مىباشد به خلاف عناوينى مانند قصد وجه و تميز كه تودهء مردم اصلا به نفس آن عناوين و موضوعات ، توجّهى ندارند و نمىدانند كه قصد وجهى هم در عبادات ، مطرح هست .
عناوين مذكور ، مانند قصد وجه و تميز كه مغفول عنه تودهء مردم هست اگر مولائى بخواهد آنها را هم مانند قصد قربت برايشان مدخليّتى در حصول غرض ، قائل شود ، وظيفهء مولا هست كه براى مردم ، بيان كند البتّه نه اينكه در متعلّق امر خود ، اخذ نمايد - چون امكان ندارد - بلكه بايد بهصورت اعلام و اخبار بيان كند كه قصد وجه هم در غرض صلاتى ، مدخليّت دارد - و تميز هم كذا - و چون مىبينيم در روايات و اخبار اصلا صحبت و ذكرى ، نسبت به قصد وجه و تميز نشده لذا از اين مطلب ، كشف مىكنيم كه : آن دو در عبادات ، معتبر نيستند و اگر معتبر مىبود چرا در يك روايت ، اشارهاى به آنها نشده پس :
از عدم بيان مولا ، عدم مدخليّت را كشف مىكنيم امّا در باب قصد قربت ، مطلب ، چنين نيست زيرا مولا مىداند كه مردم ، توجّه و در نتيجه ، شك مىكنند كه قصد قربت در فلان مأمور به معتبر است يا نه و وقتى هم شك براى آنها حاصل شد ، عقلشان مستقلا حكم مىكند كه بايد قصد قربت رعايت شود لذا لزومى ندارد كه مولا اعتبار قصد قربت را بيان نمايد .