في تأسيس الأصل في المسألة اعلم أنّه لا أصل في محلّ البحث في المسألة ، فإنّ الملازمة بين وجوب المقدّمة و وجوب ذي المقدّمة و عدمها ليست لها حالة سابقة ، بل تكون الملازمة أو عدمها أزليّة [ 1 ] .
شرح
- سواء قلنا بالملازمة ام لم نقل به .
خلاصه : آن چهار ثمرهاى را كه ديگران ذكر كردهاند ، بىمورد و بدون فائده هست و ثمرهاى كه در باب مقدّمهء واجب ، مترتّب مىشود ، همان است كه ما ابتداء بحث - تحت عنوان « تذنيب » - تفصيلا بيان كرديم « 1 » .
در تأسيس اصل
[ 1 ] - بحث بسيار طولانى ما در شرف اتمام است ، تاكنون مقدّمات بحث مقدّمهء واجب را بررسى نمودهايم لكن مطلبى دربارهء اصل بحث - كه آيا ملازمه ثابت است يا نه - بيان نكردهايم . لازم به تذكّر است كه قبل از ذكر ادلّهء قائلين به ملازمه بايد ببينيم آيا در صورت شك ، اصلى در مسئله ، وجود دارد كه حالت ترديد را بر طرف كند يا نه ؟ يعنى : اگر براى ما مشخّص نشد كه ملازمه ، حقيقت دارد يا نه ، اصلى هست كه به آن رجوع نمود يا نه ، و برفرض وجود اصل آيا آن اصل ، موافق قول به ملازمه هست يا موافق قائلين به عدم ملازمه مىباشد ؟ بيان ذلك : سؤال : محلّ نزاع در بحث مقدّمهء واجب چيست ؟ جواب : نزاع و بحث ما در مورد وجوب يا عدم وجوب مقدّمه نيست زيرا وجوب يا عدم وجوب مقدّمه ، يك بحث اصولى نيست بلكه يك بحث فقهى مىباشد اگر بحث ماهامش
( 1 ) - كه نتيجهء نزاع در مسألهء اصولى ، كبراى قياس استنباط قرار مىگيرد و در نتيجه ، يك حكم فرعى كلّى الهى استنباط مىشود .