مع لزوم كثرة تخصيصه في المستحبّات ، و كثير من الواجبات بل أكثرها ، فلا بد من حمل الصّيغة فيهما على خصوص النّدب أو مطلق الطّلب [ 1 ] .
شرح
عذاب خواهيد بود مثلا چنين بگويند « احذروا من الغضب و الشرّ بالمسارعة و الاستباق » لذا از اينكه بحثى از عذاب نشده و مستقيما بعث ، نسبت به استباق و مسارعت نمودهاند كأنّ استفاده مىشود كه بعث « وجوبى » مطرح نيست كه بر تركش استحقاق عقوبت مترتّب شود بلكه آن دو آيه در صدد بيان يك حكم استحبابى هستند .
قوله : « فافهم . »
شايد اشاره به اين است كه : اشكال - جواب - مذكور در تمام واجبات شرعيّه كه با صيغهء امر ، بيان شده جارى است .
[ 1 ] - 2 : با قطعنظر از جواب اوّل ، پاسخ ديگرى هم در برابر مستدلّين به آيات داريم كه : قرينهاى وجود دارد كه منظور از « طلب » ، طلب وجوبى نيست زيرا « سبب مغفرت » كه اختصاص به واجبات ندارد بلكه مستحبّات - مانند صلاة الليل - هم از اسباب مغفرت است و در آيهء دوّم هم كلمهء « الخيرات » استعمال شده كه جمع محلى به الف و لام هست و شامل تمام خيرات مىشود و اختصاصى به واجبات ندارد ، نماز شب هم يكى از خيرات است ، در نتيجه وقتى آن دو آيه ، شامل مستحبّات هم شد ، چگونه مىتوان گفت : « سارعوا » دلالت بر وجوب مسارعت دارد آيا در مستحبّات ، وجوب مسارعت ، مطرح است و آيا در مستحبّات ، وجوب استباق مطرح است ؟
بنا بر آنچه كه گفته شد اگر « سارعوا » و « استبقوا » را بر ظاهرشان حمل كنيم لازمهاش اين است كه مستحبّات هم وجوب مسارعت و استباق دارند درحالىكه واجباتى داريم كه چنين نيستند . آيا نماز كه از اهمّ فرائض هست در اوّل وقت ، وجوب مسارعت دارد يا اين كه اوّل وقت ، داراى فضيلت هست ؟ آرى اگر وقت ضيق شود از باب تنگى وقت بايد