شرح
ديگر ، نماز صحيح آن است كه مسقط قضاء و اعاده باشد بنابراين در علم فقه ، صحّت به « اسقاط القضاء « 1 » » تعريف شده است .
علماء علم كلام چون به استحقاق ثواب و رهائى از عقاب نظر دارند ، صحّت را به معناى موافقت الشّريعه معنا كردهاند .
اطبّاء ، معناى صحّت را اعتدال مزاج و مرض را انحراف مزاج مىدانند .
سؤال : آيا تعاريف مختلفى كه در علوم گوناگون از صحّت شده ، باعث مىشود كه واقعا صحّت ، معانى مختلفى داشته باشد ؟
جواب : صحّت به معناى « تماميّت » است و معناى مذكور هميشه و در همه جا سارى و جارى است منتها اثرش به حسب انظار ، مختلف مىشود مثلا چون نظر فقهاء به وجوب قضاء و سقوط قضاء است ، لذا فرمودهاند صحيح آن است كه مسقط قضاء باشد درحالىكه معناى صحّت ، اسقاط القضاء نيست . و چون نظر متكلّمين به استحقاق ثواب و رهائى از عقاب است لذا صحّت را به موافقت الشّريعه معنا كردهاند و الا در حقيقت ، بين آنها اختلافى نيست .
صحّت به معناى تماميّت و تامّ الاجزاء و الشّرائط بودن است و معناى مذكور در تمام موارد جارى است منتها آثارش متفاوت است و شاهدش اين است كه :
صحّت به حسب حالات مكلّف در سفر ، حضر ، اختيار و اضطرار مختلف مىشود و حال آنكه معناى صحيح و صحّت يكى است و اختلاف افراد ، باعث اختلاف معنا نمىشود مثلا نماز صحيح در سفر دو ركعت ، در حضر چهار ركعت و عكس آنها باطل است و همچنين در حال اضطرار و مرض ، نماز جالسا خوانده مىشود ولى در حال
هامش
( 1 ) - قضاء اعمّ از اداء است