شبههء تحريمى
شُبههء تحريمى مردد بودن حكم ميانحرمت و غير وجوب .
شبههء تحريمى ، مقابل شبههء وجوبى ( - - - ) شبههء وجوبى ) در جايى است كه حكم كلّى شرعى يا حكم جزئى در موضوعى مردد ميان حرمت و غير وجوب ( مباح ، مستحب و مكروه ) باشد .
شبههء تحريمى در حكم كلّى شرعى « شبههء تحريمى حكمى » و در حكم جزئى « شبههء تحريمى موضوعى » ناميده مىشود . اول مانند شك در حرمت استعمال دخانيات و دوم ، همچون شك در شراب يا سركه بودن مايعى ( - - - ) شبهه ) .
شبههء حكمى
شُبههء حكمى : مردد بودن حكم كلّى شرعى .
شبههء حكمى در جايى است كه حكم كلّى شرعى ميان يكى از احكام پنج گانه مردد باشد . ترديد ميان وجوب و غير حرمت را « شبههء وجوبى » و ميان حرمت و غير وجوب را « شبههء تحريمى » گويند . چنان كه اگر حكمى مردد ميان وجوب و حرمت باشد ، دوران بين محذورين ناميده مىشود . مقابل شبههء حكمى ، شبههء موضوعى ( - - - ) شبههء موضوعى ) قرار دارد ( - - - ) شبهه ) .
شُ
بههء عبائيه
- - - ) استصحاب فرد مردد
شبههء عقد
شُبههء عقد [ شبههء نكاح ] ازدواج فاسدبه گمان صحيح بودن .
شبههء عقد يا نكاح ، در جايى است كه ازدواجى باطل به جهت جهل به موضوع يا حكم به گمان صحّت آن انجام شود . اوّلى مانند آنكه فردى با يكى از محارم خود ، همچون عمه و خاله به گمان اجنبى بودن آنان ، و يا با زنى كه در عدّه است به گمان عدم عدّه ازدواج كند ؛ و دومى مانند ازدواج شغار ( - - - ) شغار ؛ نكاح ) يا ازدواج بدون اذن ولىّ ، بنابر قول به لزوم اذن و بطلان ازدواج بدون آن ، به گمان صحّت آن .
آميزش در چنين ازدواجى از مصاديق آميزش به شبهه به شمار مىرود و احكام آن را دارد 1 ( - - - ) آميزش به شبهه ) .
1 . النهاية / 688 ؛ تحرير الأحكام 3 / 466 ؛ المبسوط 4 / 208 .