كثير السفر يا كسى كه شغل او سفر است - بنابر اختلاف ديدگاهها - چنانچه وى ده روز در وطن يا در غير وطن به قصد اقامت ده روز ، اقامت گزيند ، بنابر قول مشهور ، حكم اتمام نماز برداشته و در سفر بعدى نماز قصر بر او واجب مىشود ؛ ليكن در اينكه ده روز اقامت در غير وطن بدون قصد اقامت نيز موجب برداشته شدن حكم اتمام نماز و وجوب قصر در سفر بعدى مىشود يا نه ، اختلاف است . همچنين در اينكه سى روز ماندن در غير وطن با ترديد در ماندن و رفتن و در نتيجه عدم قصد اقامت ده روز موجب برداشته شدن حكم اتمام نماز مىشود يا نه و يا در صورتى كه پس از سى روز ، ده روز اقامت كند كه در مجموع چهل روز شود ، حكم اتمام برداشته مىشود ، اختلاف است . 59
بنابر قول مشهور در بر طرف شدن حكم اتمام نماز به سبب اقامت ده روز ، تفاوتى ميان چاروادار ، دريانورد و مانند آنان كه سفر جزء شغلشان به شمار مىرود و غير آنان نيست و در همهء افراد و انواع سفرها ، اقامت ده روز حكم اتمام نماز را برمى دارد ؛ 60 ليكن برخى حكم ياد شده را به چاروا دار اختصاص دادهاند و در نتيجه اقامه ده روز موجب برداشته شدن حكم اتمام نماز نسبت به غير چاروادار نمىشود . 61 برخى حكم ياد شده را حتى در چاروادار ثابت ندانستهاند . 62
در اينكه ده روز اقامت موجب خروج فرد از موضوع كثير السفر يا كسى كه شغلش سفر است مىشود يا موجب خروج وى از حكم آن ، مسئله اختلافى است . بنابر قول نخست مسافر پس از ده روز اقامت مصداق كثير السفر يا كسى كه شغلش سفر است نخواهد بود و در نتيجه بايد نمازش را تا صدق يكى از آن دو عنوان بر او قصر بخواند . بنابر اين ، ثبوت مجدد حكم ( اتمام نماز ) منوط به دو يا سه بار سفر كردن و يا تا حصول صدق عرفى عنوان بر او - بنابر اختلاف ديدگاهها - است ؛ ليكن بنابر قول دوم ، مسافر پس از ده روز اقامت از مصداق كثير السفر يا كسى كه شغلش سفر است خارج نشده و در نتيجه تنها در نخستين سفر نمازش قصر است و در سفرهاى بعدى
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 478
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٤٧٨