عبارت است از :
1 . وطن . با رسيدن مسافر به وطن ، سفر او قطع مىشود و در نتيجه اثر سفر ، يعنى شكسته شدن نماز منتفى مىگردد ؛ زيرا با رسيدن مسافر به وطن ، شخص از عنوان « مسافر » خارج مىشود و با بر طرف شدن موضوع ( سفر ) حكم آن نيز منتفى مىگردد 70 ( - - - ) وطن ) .
2 . قصد اقامت ده روز در يك مكان . اگر مسافر قصد كند ده روز پياپى در محلى اقامت كند نمازش تمام و روزهاش صحيح است 71 ( - - - ) اقامت ) .
3 . باقى ماندن توأم با ترديد سى روز در يك مكان . مسافرى كه در يك محل ، سى روز با ترديد در ماندن و رفتن بماند ، پس از سى روز نمازش تمام و روزهاش صحيح است . 72
افطار : خوردن روزه - چنان كه گذشت - از آثار سفر است . بنابر اين ، مسافر نبودن از شرايط صحت روزه است و روزهء مسافر صحيح نيست ، مگر در مواردى كه استثنا شده است ( - - - ) روزه ) .
شرايط افطار : شرايط افطار همان شرايط قصر نماز است كه گذشت . بنابر اين ، با تحقق هر يك از آنها روزه نيز افطار مىشود ؛ چنان كه قطع كنندهء سفر نيز همين حكم را دارد ؛ يعنى همان گونه كه اثر سفر را نسبت به نماز برمىدارد ، اثر سفر نسبت به روزه را نيز برمىدارد و در نتيجه با پيدايى يكى از آنها روزه گرفتن ، جايز يا واجب خواهد بود . 73 تنها در موارد ذيل ، اثر سفر نسبت به نماز و روزه متفاوت است .
1 . مكانهاى چهارگانهء مكه ، مدينه ، كوفه و كربلا ( - - - ) اماكن اربع ) كه مسافر نسبت به نماز ، بين قصر و اتمام مخيّر است ؛ 74 ليكن نسبت به روزه ، افطار بر او متعين مىباشد . 75
2 . مسافرى كه بعد از زوال از وطن يا محل اقامت خود خارج مىشود ، به قول مشهور روزهاش صحيح است و در صورت وجوب روزه ، مانند روزهء ماه رمضان ، افطار آن حرام خواهد بود ؛ ليكن نمازش قصر مىشود .
3 . مسافر اگر بعد از زوال به وطن خود بازگردد ، روزهء آن روزش صحيح نيست ؛ ليكن نمازش تمام است . 76
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 480
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٤٨٠