سبأ ؛ سوره
سبأ ؛ سوره سى و چهارمين سورهء قرآنكريم .
از آن به مناسبت در باب صلات سخن گفتهاند .
در حديثى از امام صادق عليه السّلام آمده است : « هركس سورهء سبأ و فاطر را در شب بخواند ، در آن شب محفوظ به حفظ خداوند خواهد بود و چنانچه در روز بخواند ، در آن روز ، امر ناپسندى به او نمىرسد » . 1
1 . وسائل الشيعة 6 / 253 ؛ كشف الغطاء 3 / 473 .
سبب
سبب وصف وجودى كه حكم دائر مدار آن است / مقابل مباشر / مقابل نسب .
سبب در لغت به معناى ريسمان آمده است ؛ چنان كه به مناسبت ، بر هر وسيلهاى ( هر چيزى كه بدان به چيزى ديگر دست مىيابند ) نيز اطلاق شده است . 1
سبب دراصطلاح عبارت است از وصف وجودى نمايان و منضبطى كه معرف و نشانهء حكم شرعى قرار داده شده است ؛ به گونهاى كه از وجود آن ، وجود حكم و از عدمش عدم حكم لازم مىآيد ، مانند روزهاى ماه رمضان كه سبب وجوب روزه ، و يا خويشاوندى كه سبب ارث بردن است .
تفاوت سبب با شرط آن است كه شرط در اصطلاح ، چيزى است كه از عدم آن عدم حكم لازم مىآيد ، ليكن وجودش مستلزم وجود حكم نيست ، مانند بلوغ كه شرط نماز است 2 ( - - - ) شرط ) .
در تفاوت سبب با علّت ، برخى گفتهاند : در علّت ، مناسبت ميان علت و حكم مترتب بر آن ، پيدا و آشكار است ، مانند نجاست كه سبب وجوب تطهير و زنا كه سبب وجوب حدّ است ؛ اما سبب اعم از آن است و گاه مناسبت ميان آن و حكم آشكار نيست ، مانند اوقات نماز كه سبب وجوب نماز است . در اين مثال ، هرچند در واقع بين سبب ( وقت ) و وجوب نماز مناسبت وجود دارد ، ليكن ظاهر نيست 3 ( - - - ) علت ) .
تفاوت سبب با مانع آن است كه مانع چيزى است كه از وجود آن ، عدم حكم لازم مىآيد ؛ ليكن عدمش ، مستلزم