قيد شرعاً را بدان افزودهاند احتمال نخست است . 8 ظاهر كلام برخى اين است كه آنچه به عنوان تعريف ذكر مىشود معناى حقيقى سؤر است ؛ 9 ليكن برخى گفتهاند : بعيد نيست مراد از سؤر در كلمات فقها در خصوص اين مقام ، مطلق چيزى باشد كه با جسم حيوان تماس پيدا كرده است ؛ هرچند احتمال مىرود اختصاص به آب داشته باشد . البته در غير اين مقام مراد از آن خصوص چيزى است كه با دهان حيوان تماس پيدا كرده است . 10 از احكام سؤر در باب طهارت سخن گفتهاند .
احكام : سؤر به لحاظ صاحب آن داراى اقسامى است ؛ سؤر انسان و سؤر حيوان . انسان نيز يا مسلمان و يا در حكم مسلمان است ، مانند كودكى كه از مسلمان متولد شده است و يا كافر است و يا در حكم كافر ، مانند كودكى كه از كافر متولد شده است . حيوان نيز يا حلال گوشت است يا حرام گوشت . حرام گوشت يا پاك است يا نجس كه در مجموع پنج قسم مىشود . از سوى ديگر ، سؤر به لحاظ حكم وضعى يا پاك است يا نجس و به لحاظ تكليفى - در فرض پاك بودن - يا مكروه است يا مستحب .
سؤر مسلمان : سؤر مؤمن ( شيعهء دوازده امامى ) پاك ، بلكه استفاده از آن به نوشيدن و وضو گرفتن از باقى ماندهء آب وضوى وى ، مستحب است . در حديثى از امام صادق عليه السّلام آمده است : « در سؤر مؤمن شفا از هفتاد درد ( نهفته ) است » . 11
سؤر مسلمانِ محكوم به كفر ، همچون ناصبى ( - - - ) ناصبى ) و خارجى ( - - - ) خوارج ) نجس است . به قول مشهور ، سؤر زنازاده ( - - - ) زنازداده ) ، مجسّمه ( - - - ) مجسمه ) ، مُجبره ( - - - ) مجبره ) و ديگر مخالفان ( - - - ) مخالف ) پاك است . 12
سؤر حائض ( - - - ) حيض ) مكروه است ؛ ليكن در اينكه استفاده از آن مطلقا مكروه است يا تنها در صورتى كه نسبت به نجاست و طهارت متهم به بى مبالاتى باشد ، اختلاف است . برخى ، به جاى لفظ « متهم » عنوان « غير مأمونه » را به كار برده و گفتهاند : با « مأمونه » بودنِ حايض كراهت منتفى است . بنابر اين تعبير ( مأمونه و غير مأمونه ) ،
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 364
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٣٦٤