مقدار زكات و ساير احكام ، حكم غلّات اربع است . 73
ج . اسب ماده ( ماديان ) ، به شرط چريدن در بيابان و مراتع طبيعى و گذشتن سال بر آن . مقدار زكات آن در نژاد نجيب ( عتيق ) هر سال دو دينار و در غير آن ( برزون ) يك دينار است . 74
د . بنابر قول مشهور ، درآمد حاصل از املاكى همچون باغ ، مغازه ، منزل ، گرمابه و مانند آن كه هدف از نگهدارى آنها افزايش دارايى است . بنابر اين ، در منافع و محصولات به دست آمده از اين املاك زكات مستحب است و مقدار آن يك چهلم درآمد است . برخى ، اين موارد را از مصاديق مال التجاره به شمار آورده و گفتهاند : همهء شرايط و احكام مال التجاره در اين نوع درآمدها نيز جارى است ؛ ليكن برخى ديگر ، آن را به مال التجاره ، ملحق ندانسته و در نتيجه گذشت سال و نصاب را در آن معتبر ندانستهاند . 75
ه . مال غايب يا مدفون : مالى كه در دسترس شخص نيست يا در جايى مدفون است كه نمىتواند در آن تصرف كند در صورتى كه چند سال بدين منوال بگذرد ، مستحب است پس از فراهم شدن امكان تصرف ، زكات يك سال آن را بپردازد . 76
و . مال تبديل يا ذوب شده : بر كسى كه به قصد فرار از زكات ، در بين سال جنس متعلّق زكات را به جنسى ديگر تبديل كرده يا طلا و نقره را ذوب نموده ، بنابر قول به عدم وجوب زكات در اين صورت ، مستحب است پس از سپرى شدن سال زكات آن را بپردازد . 77
مصرف زكات : هشت صنف زير مستحق زكاتاند .
1 و 2 . فقير و مسكين : فقير از فقر گرفته شده و به معناى نياز است ؛ چنان كه مسكين از مسكنت آمده و به معناى ذلّت مىباشد . بنابر اين ، مفهوم آن دو متفاوت است ؛ ليكن چنانچه هر كدام جداگانه به كار رود ، شامل ديگرى نيز مىشود ؛ زيرا فقير به لحاظ فقرى كه دارد ذليل ( مسكين ) است ؛ چنان كه مسكين به لحاظ نيازى كه دارد فقير مىباشد . اما اگر هر دو باهم به كار روند - مانند آيهء زكات -
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 249
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٢٤٩