7 . سبيل اللَّه : مراد از آن بنابر قول مشهور ، مطلق راه خير است كه مرضىّ خداوند متعال و موجب تقرّب به او مىباشد ، مانند جهاد در راه خدا و آنچه كه مصلحت اسلام و مسلمانان است ، از قبيل ساختن مسجد ، بيمارستان و پل ، فرستادن افراد به حج ، كمك به زائران ، تأمين مسكن براى افراد نيازمند ، تأمين هزينهء ازدواج جوانان ، خريدن كتابهاى دينى و وقف آنها و كفن كردن مؤمن . 93 برخى قدما آن را به جهاد مشروع اختصاص دادهاند . 94
8 . در راه مانده ( ابن سبيل ) : مراد ، مسافر در راه مانده است كه با شرايطى استحقاق زكات دارد 95 ( - - - ) ابن سبيل ) .
شرايط مستحقان زكات :
الف . ايمان ( شيعهء دوازده امامى بودن ) . بنابر اين ، به كافر و نيز غير مؤمن زكات داده نمىشود ، مگر از سهم « مؤلفة القلوب » و « سبيل اللَّه » . 96
ب . عدالت نزد مشهور قدما . از برخى آنان ، شرط بودن اجتناب از گناهان كبيره ( - - - ) گناه كبيره ) نقل شده است ؛ ليكن مشهور متأخران ، در مستحق زكات ، عدالت را شرط ندانستهاند . 97 بسيارى از معاصران گفتهاند : احتياط واجب آن است به كسى كه آشكارا مرتكب گناه كبيره ، بويژه شراب خوارى مىشود ، زكات داده نشود . البته اگر زكات ، مصداق اعانت و كمك به گناه و تشويق بر كار ناشايست باشد ، بى شك جايز نخواهدبود . 98 بنابر اعتبار عدالت ، اصناف « مؤلفة القلوب » ، « سبيل اللَّه » ، « رقاب » ، « ابن سبيل » و « غارمان » مستثنايند و در آنها عدالت شرط نيست . 99
ج . واجب النفقهء مالك نبودن . مستحق زكات نبايد واجب النفقهء مالك ( زكات دهنده ) باشد ، مانند پدر ، مادر ، فرزند ، زوجه و برده در صورت توانايى مالى مالك و بذل نفقه به آنان . 100 در جواز پرداخت زكات به آنان از سوى اجنبى اختلاف است . 101
در اينكه مالك مىتواند آن بخش از انفاقهاى غير واجب - همچون انفاق براى توسعهء زندگى - را از زكات به آنان بپردازد يا نه ، اختلاف است . 102
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 252
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٢٥٢