در ماه دوازدهم ، شرط وجوب زكات نقدين است . بنابر اين ، چنانچه در اثناى سال اخلالى در يكى از شرايط پديد آيد ، سال به هم مىخورد و در نتيجه زكات واجب نمىشود . 41
ج . غلات اربع : مراد از غلات اربع كه زكات آنها واجب مىباشد ، گندم ، جو ، خرما و كشمش است . برخى سُلت ( نوعى جو بدون پوست ) و عَلَس ( نوعى گندم ) را نيز به آنها افزودهاند ؛ 42 ليكن عدم الحاق به مشهور نسبت داده شده است . 43
وجوب زكات در غلات ، علاوه بر شرايط عمومى پيشين مشروط به دو شرط خاص است :
1 . رسيدن به حد نصاب كه عبارت است از پنج وَسْق ؛ هر وَسْق شصت صاع و هر صاع نه رطل عراقى و شش رطل مدنى . بنابر اين ، نصاب غلّات به رطل عراقى 2700 رطل و به رطل مدنى 1800 رطل است كه معاصران معادل كيلويى آن را حدود 847 و 885 كيلوگرم و جز آن - به اختلاف - ذكر كردهاند . 44
ملاك نصاب هر يك از غلات ، زمان خشك شدن آن است . بنابر اين ، اگر ترِ آن به حدّ نصاب برسد ليكن خشكش كمتر از آن شود ، زكات به آن تعلّق نمىگيرد . 45
2 . تملّك به سبب زراعت يا انتقال زراعت به ملك . مالك به سبب زراعت ، بايد در زمان تعلّق زكات به غلّات ، مالك آنها باشد يا اينكه زراعت يا ميوهء موجود بر درخت ، به تنهايى يا با درخت ، پيش از زمان تعلّق زكات به آن ، به ملكيّت او در آمده باشد . 46
زمان وجوب زكات : بنابر قول مشهور ، زمان تعلّق زكات به گندم و جو هنگام بسته شدن دانه و به خرما هنگام زرد يا قرمز شدن و به انگور هنگام غوره شدن آن است . مقابل مشهور ، قول برخى است كه زمان تعلّق زكات را هنگام صدق عنوان گندم ، جو ، خرما و انگور دانستهاند . 47
زمان پرداخت : مراد از زمان پرداخت زكات غلّات ، زمانى است كه گردآورندهء زكات در آن زمان مجاز است از مالك مطالبهء زكات كند و مالك با امكان پرداخت آن ، چنانچه پرداخت نكند ، ضامن خواهد بود .
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — صفحة 243
مساهمون: موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بيت ( ع )
ص٢٤٣